top

ΕΣΕΙΣ - 7-20 Ιουνίου 1997

«Δέχομαι
το δημόσιο διάλογο,
όχι το μονόλογο
των επικριτών μου...»

ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
ΣΠΥΡΙΔΩΝ
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

( Εξώφυλλο )

Ο ηγέτης της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αμερικής μιλάει «έξω από τα δόντια» και απαντάει στους επικριτές του. Αναφέρεται στα έργα και στις αλλαγές της οχτάμηνης παραμονής του στον αρχιεπισκοπικό θρόνο και τονίζει με έμφαση ότι «απ' τη στιγμή που ο "διάλογος" γίνεται "μονόλογος" και η κριτική σαφέστατα αποδεικνύεται σαν ελάχιστα καλοπροαίρετη, τότε βέβαια πρέπει ο καθένας να αναλάβει πια την ευθύνη της διαμόρφωσης της δικής του γνώμης».

0 αρχιεπίσκοπος Σπυρίδων σε αποκλειστική συνέντευξή του στο «Εσείς» μιλάει για τις αλλαγές που γίνονται στην Αμερική, για την Ακαδημία του Αγίου Βασιλείου, για τους επικριτές του, για το Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο και για την επικείμενη επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη στις ΗΠΑ.

Το κείμενο της συνέντευξης είναι το ακόλουθο:

Σεβασμιότατε, ήδη συμπληρώσατε οχτώ μήνες στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας της Αμερικής. Ποιά είναι τα μεγαλύτερα κενά και οι αδυναμίες που διαπιστώσατε στο έργο της Αρχιεπισκοπής και τι αλλαγές έχετε κάνει;

Κατά το χρονικό διάστημα που αναφέρατε, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής συνέχισε με συνέπεια, αλλά και με ρυθμό ιδιαίτερα εντατικό, το έργο της Εκκλησίας που εδώ και δεκαετίες επιτελείται στο χώρο της κανονικής της δικαιοδοσίας.

Για την απρόσκοπτη επιτέλεση του έργου αυτού χρειάσθηκε να καλυφθούν καίριες επιτελικές θέσεις που από αρκετό καιρό είχαν μείνει κενές ή και να γίνουν ορισμένες αναγκαίες ανακατατάξεις στο προσωπικό της Ι. Αρχιεπισκοπής. Ένα βασικό ή ίσως το βασικότερο μέρος του έργου αυτού έχει ήδη αχθεί σε πέρας, αλλ' οπωσδήποτε δεν μπορεί ακόμα να θεωρηθεί ολοκληρωμένο.

Επίσης, κατά το πιο πάνω διάστημα, επισημάνθηκαν οι τομείς της εκκλησιαστικής ζωής στους οποίους πρέπει, λόγω του ιδιαίτερου κοινωνικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο ζει, κινείται και αναπτύσσεται η Εκκλησία μας, να δοθεί απόλυτη προτεραιότητα, όπως είναι π.χ. εκείνοι της θρησκευτικής εκπαιδεύσεως νέων και ενηλίκων, της ελληνικής παιδείας, της θεολογικής εκπαιδεύσεως των μελλοντικών κληρικών μας, και τόσοι άλλοι. Σ' όλους αυτούς τους τομείς εργάζονται τώρα εντατικά “ομάδες εργασίας” (task forces), οι οποίες μελετούν τα θέματα σε βάθος, καταλήγουν σε διαπιστώσεις και καλοζυγισμένα πορίσματα και τελικώς προβαίνουν σε εισηγήσεις για λύση των προβλημάτων ή βελτίωση των πραγμάτων γενικά.

Τέλος, στο σημείο αυτό θα μπορούσε ίσως ν' αναφερθεί μεταξύ άλλων ότι, κατά το πιο πάνω διάστημα αρκετός και πολύτιμος χρόνος αφιερώθηκε και στην εξέταση και επίλυση σωρείας επειγόντων θεμάτων διοικητικο-νομικού χαρακτήρα.

Μερικοί σας επικρίνουν για την απόφασή σας να επαναλειτουργήσει η Ακαδημία του Αγίου Βασιλείου. Τι ακριβώς προτίθεστε να κάνετε, πότε και πως θα λειτουργήσει η Ακαδημία και πως θα αντιμετωπίσετε και το πρόβλημα με το ορφανοτροφείο;

Η παλιά Ακαδημία του Αγίου Βασιλείου που μέχρι το 1972 προπαρασκεύαζε δασκάλους ελληνικών για τα κοινοτικά μας σχολεία μετατράπηκε στη συνέχεια σε είδος οικοτροφείου για παραμελημένα παιδιά ελληνορθοδόξων οικογενειών απ' όλη τη χώρα.

Σήμερα παρατηρείται, ότι απ' τα 40 περίπου παιδιά, τα οποία φιλοξενεί η Ακαδημία και στα οποία παρέχει σχολική μόρφωση, τα περισσότερα δεν ανήκουν στην κατηγορία των παραμελημένων και δεν προέρχονται από οικογένειες ελληνορθόδοξες. Επίσης παρατηρείται, ότι πολλές, αν όχι οι περισσότερες, κτηριακές εγκαταστάσεις της Ακαδημίας βρίσκονται πια σε κατάσταση εγκατάλειψης ή και ερείπωσης.

Η “ομάδα εργασίας” που ορίσθηκε απ' την Αρχιεπισκοπή, αφού έκαμε τις διαπιστώσεις της, προτείνει τώρα την καλλίτερη επανοργάνωση της Ακαδημίας, ώστε βάσει καλά μελετημένων προγραμμάτων, αφ' ενός μεν να εξασφαλισθεί η συμπαράσταση της Εκκλησίας προς τα πραγματικά παραμελημένα παιδιά των ελληνορθοδόξων οικογενειών μας και αφ' ετέρου, εφόσον υπάρχουν κι οι κτηριακές εγκαταστάσεις και το όλο περιβάλλον κρίνεται ευνοϊκότερο από κάθε άλλο διαθέσιμο, να υιοθετηθεί ένα εκσυγχρονισμένο κι εφικτό πρόγραμμα για κατάρτιση κοινοτικών βοηθών και διδασκάλων. Καταβάλλονται σοβαρές προσπάθειες, ώστε και τα δυο προγράμματα να τεθούν σ' εφαρμογή όσο το δυνατό συντομότερα.

Ομογενειακή εφημερίδα σας επικρίνει για τους χειρισμούς σας σε ορισμένα θέματα, καθώς και για διορισμούς ατόμων σε διάφορες θέσεις. Πιστεύετε ότι πίσω απ' αυτές τις επιθέσεις κρύβονται κίνητρα εξυπηρέτησης “περίεργων” συμφερόντων;

Πιστεύω βαθειά στην καλοπροαίρετη κριτική, η οποία συχνά αποδεικνύεται ευεργετική και εποικοδομητική. Πιστεύω επίσης στο λεγόμενο “δημόσιο διάλογο”, αν πράγματι είναι δημόσιος. Απ' τη στιγμή όμως που ο “διάλογος” γίνεται “μονόλογος” και η κριτική σαφέστατα αποδεικνύεται σαν ελάχιστα καλοπροαίρετη, τότε βέβαια πρέπει ο καθένας ν' αναλάβει πια την ευθύνη της διαμορφώσεως της δικής του γνώμης.

Εκ των πραγμάτων δεν είμαι σε θέση να κρίνω αν σ' αυτήν ή εκείνη την περίπτωση εξυπηρετούνται “περίεργα συμφέροντα”. Γνωρίζω μόνο, το τι σημαίνει Διάλογος: “μηδενί δίκην δικάσης πριν αμφοίν μύθον ακούσης”.

Η λειτουργία της Ακαδημίας του Αγίου Βασιλείου θα συντείνει στην προσπάθεια διατήρησης της ελληνικής γλώσσας, αλλά ποιά άλλα έργα θα πρέπει να γίνουν για να αντιμετωπιστεί σοβαρά το θέμα της Παιδείας;

Σύμφωνα με το πόρισμα της ομάδας εργασίας που είχε ορισθεί απ' την Ιερά Αρχιεπισκοπή, η Ακαδημία, υιοθετώντας το νέο της πρόγραμμα, θα μπορέσει να προβεί στην αποκλειστικά δική της υπολογίσιμη συμβολή στην διατήρηση και διάδοση της ελληνικής γλώσσας στο χώρο της Ομογένειας.

Παράλληλα, βέβαια, πρέπει να καταρτισθεί ένα εφαρμόσιμο και ομοιόμορφο σχολικό πρόγραμμα για την διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα κοινοτικά μας σχολεία και συγχρόνως θα' πρεπε να συνταχθούν νέα σχολικά βιβλία που ν' ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της ομογενειακής μας νεολαίας. Και στους δύο τελευταίους χώρους εργάζονται ήδη εντατικά γνωστοί εκπαιδευτικοί μας για να παραδώσουν σύντομα τη σκυτάλη σε ειδική πια ομάδα εργασίας που θα ορισθεί απ' την Ιερά Αρχιεπισκοπή.

Ο διοικητικός διαχωρισμός της Αρχιεπισκοπής Βορείου και Νοτίου Αμερικής ποιές αρνητικές και ποιές θετικές επιπτώσεις είχε για την Εκκλησία και την Ομογένεια γενικότερα;

Η διοικητική διαίρεση της παλαιάς Αρχιεπισκοπής Βορείου και Νοτίου Αμερικής σε τέσσερις εκκλησιαστικές ενότητες (1 Αρχιεπισκοπή και 3 Μητροπόλεις) έχει ήδη χαρακτηρισθεί σαν σοφή απόφαση κι επιτυχέστατη κίνηση που οδήγησε στην καλλίτερη κι αποτελεσματικότερη εκκλησιαστική διοίκηση των κοινοτήτων μας στις διάφορες χώρες της αμερικανικής ηπείρου. Κι ήταν αναμενόμενο και φυσικό αυτό, αφού οι χώρες αυτές έχουν διαφορετική κοινωνική δομή και σ' αυτές τα πρότυπα των ΗΠΑ δεν βρίσκουν εύκολη εφαρμογή.

Ανήκω σ' εκείνους που φρονούν, ότι η ενότητα και η συντονισμένη δράση όλων των φορέων της Ομογένειας μπορεί να' χει ευεργετική επίδραση στην εξέλιξη των ελληνικών θεμάτων.

Μετά από οχτώ μήνες θα έχετε σίγουρα διαμορφώσει άποψη για τα ομογενειακά δρώμενα. Ποιά είναι η θέση σας για το ΣΑΕ, το Εθνικό Συμβούλιο, την Ομοσπονδία Ελληνικών Σωματείων Νέας Υόρκης και το ελληνικό λόμπι στην Ουάσιγκτον;

Ανήκω σ' εκείνους που φρονούν, ότι η ενότητα και η συντονισμένη δράση όλων των φορέων της Ομογένειας μπορεί να' χει ευεργετική επίδραση στην εξέλιξη των ελληνικών θεμάτων. Ο κάθε φορέας και το κάθε σωματείο και άτομο ακόμη μπορεί να συμβάλει και να διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο στην επίτευξη των κοινών στόχων, υπό την προϋπόθεση, ότι μεταξύ τους υπάρχει κάποια στοιχειώδης συνεργασία και η δράση τους είναι συντονισμένη. Οι προσπάθειές τους μπορεί ν' αποβούν αποτελεσματικές, μόνο εάν είναι απότοκες της ενότητάς τους.

Τι αρμοδιότητες δίνετε και τι έργο ζητάτε από το Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο;

Το Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο, σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, είναι σώμα που σκοπό έχει να υποβοηθεί τον Αρχιεπίσκοπο στην διοίκηση της Εκκλησίας. Καταβλήθηκε ιδιαίτερη προσπάθεια, ώστε το σημερινό Συμβούλιο να περιλαμβάνει πιστούς απ' όλους τους χώρους της ζωής της Εκκλησίας, ώστε να είναι όσο το δυνατό εκπροσωπευτικότερο. Η πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου, με τη νέα του σύνθεση, υπήρξε επιτυχέστατη και η συμβολή του στο έργο της Εκκλησίας θετικότατη. Πιστεύω, ότι, αν προσεχθεί η πιο πάνω διάσταση της εκπροσωπευτικότητας, το Συμβούλιο θα συνεχίσει το ευεργετικό του ρόλο και στο μέλλον και θα επιτελέσει έργο λαμπρό.

Ποιές θα είναι οι κυριότερες εκδηλώσεις που θα γίνουν μέσα στα πλαίσια της επίσκεψης του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου στις ΗΠΑ;

Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις που θα λάβουν χώρα στα πλαίσια της προσεχούς επίσκεψης του Προκαθήμενου της Ορθοδοξίας, του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. κ. Βαρθολομαίου, είναι πολλές και ποικίλες. Θα υπάρξουν συναντήσεις με τους Επισκόπους της Εκκλησίας μας, με τους Ιερείς, με τη Νεολαία, με το Τάγμα των Αρχόντων, με την Φιλόπτωχο Αδελφότητα κτλ., με την ορθόδοξη Ιεραρχία της χώρας, με εκπροσώπους άλλων Εκκλησιών και θρησκευτικών δογμάτων.

Σεβασμιώτατε και μια κάπως προσωπική ερώτηση: πως περνάτε ένα συνηθισμένο 24ωρο;

Το μεγαλύτερο μέρος του συνηθισμένου εικοσιτετράωρου αφιερώνεται στις υποχρεώσεις του γραφείου: γραφική εργασία, συσκέψεις και συναντήσεις. Απομένει ελάχιστος χρόνος για σχολή κι ανάπαυση. Ασφαλώς αυτό δεν αποτελεί ιδεώδες πρότυπο προς μίμηση. 

[ ΕΣΕΙΣ - Τεύχ. 215 - 7-20 Ιουνίου 1997 - σσ. 1, 26-29 ]