top

Ορθόδοξος Παρατηρητής - Δεκέμβριος 1997

Αρχιεπισκοπική Εγκύκλιος *)
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 1997

Προς τους Ιερατικώς Προϊσταμένους, τους Προέδρους των Ελληνορθοδόξων Κοινοτήτων, τους Μοναχούς και τας Μοναχάς, τα Διοικητικά Συμβούλια των Φιλοπτώχων Αδελφοτήτων, τη Νεολαία και όλους τους ευσεβείς Χριστιανούς της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής

Προσφιλείς εν Χώ αδελφοί και τέκνα περιπόθητα,

Η ιερή εορτή των Χριστουγέννων είναι γνωστή στην Ορθόδοξη πατερική και λειτουργική παράδοση ως η “μητρόπολη των εορτών”. Με άλλα λόγια τα Χριστούγεννα είναι η πρώτη, η μητρική θα λέγαμε εορτή, ανάμεσα σε όλες τις άλλες Χριστιανικές εορτές. Είναι η εορτή που μας δίνει την πρώτη χαρά που κορυφώνεται στην τελειωτική εορτή, την Ανάσταση.

Όλες οι εκκλησιαστικές εορτές μας παρουσιάζουν στις διάφορες πτυχές τους το μεγάλο μυστήριο της σωτηρίας του ανθρώπου και του κόσμου που πραγματοποιήθηκε “εν Χριστώ”, και μας παρέχουν την ευκαιρία να πλησιάσουμε στο μυστήριο αυτό και να το κάνουμε βίωμά μας. Τα Χριστούγεννα όμως έχουν κάποια “πρεσβεία”, δηλ. μια ιδιαίτερη προτεραιότητα, γιατί συνδέονται με το επίκεντρο της ιστορίας της σωτηρίας του κόσμου, την ενσάρκωση και ενανθρώπηση του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού.

Τα Χριστούγεννα δεν ανέτειλαν τυχαία αλλ' “όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου”. Ο σκοπός τους ήταν “η συντέλεια των αιώνων”, δηλ. η τελική φανέρωση του σχεδίου του Θεού για τον άνθρωπο και τον κόσμο. Η γέννηση του Χριστού αποτελεί το μέγιστο σωτηριακό κοσμοϊστορικό γεγονός που χωρίζει την ιστορία σε δυο μέρη, στο “πρό Χριστού” και στο “μετά Χριστόν”. Το πρώτο είναι η περίοδος της υποσχέσεως και προετοιμασίας της σωτηρίας. Το δεύτερο μέρος είναι η περίοδος της εσχατολογικής, δηλ. της τελικής πραγματώσεως της σωτηρίας. Αυτή την περίοδο διανύει και η σημερινή εκκλησία και από την εσχατολογική αλήθεια αυτής της περιόδου αντλεί την προοπτική της και καθορίζει την πορεία της.

Η προοπτική των Χριστουγέννων είναι η προοπτική της σωτηρίας του κόσμου, δηλ. της εισόδου μας στη βασιλεία των ουρανών, της επαναφοράς μας στον χαμένο αρχικό παράδεισο, στην επικοινωνία με τον Δημιουργό, στην Εκκλησία. Αυτό ακριβώς τονίζουν οι εμπνευσμένοι λόγοι, με τους οποίους αρχίζει η ακολουθία της Ιεράς Προσκομιδής που αποτελεί το πρώτο μέρος της Θείας Λειτουργίας της Εκκλησίας μας και συμβολίζει το θαύμα της Βηθλεέμ. “Ετοιμάζου Βηθλεέμ, ήνοικται πάσιν η Εδέμ. Ευτρεπίζου Εφραθά, ότι το ξύλον της ζωής εξήνθησεν εκ της Παρθένου, Παράδεισος και γάρ η εκείνης γαστήρ, εδείχθη νοητός εν ω το θείον φυτόν, εξ ου φαγόντες ζήσομεν, ουχί δε ως ο Αδάμ τεθνηξόμεθα. Χριστός γεννάται, την πριν πεσούσαν αναστήσων εικόνα”.

Με την Ενσάρκωση γεφυρώθηκε μια για πάντα το χάσμα που είχε επιφέρει η αμαρτία στην σχέση Θεού και ανθρώπου, ή ακόμη, στην σχέση του άκτιστου Δημιουργού και του κτιστού κόσμου. Αφού ντύθηκε ο Άκτιστος το κτιστό, θεμελιώθηκε η κτίση πάνω σε μια απαρασάλευτη βάση, στο σώμα του Χριστού, στην Εκκλησία. Το σώμα που ανέλαβε ο Χριστός από την Παναγία Θεοτόκο ήταν η “σαρξ της Εκκλησίας” κατά τον ιερό Χρυσόστομο. Σ' αυτό λαβαίνουμε τη θεία χάρη, μ' αυτό τρεφόμαστε μυστικά και πνευματικά στη θεία Ευχαριστία.

Τα Χριστούγεννα γιορτάζουμε το γεγονός, ότι ο Χριστός και η Εκκλησία είναι η βάση του κόσμου που καθορίζει την ζωή του και το πραγματικό του μέλλον. Τίποτε πια δεν μπορεί να αφαιρέσει τη θεία χάρη και σωτήρια δωρεά από τον κόσμο μας. Τίποτε δεν μπορεί να αλλοιώσει τη πραγματικότητα της Εκκλησίας, του σώματος του Χριστού που μπήκε στον κόσμο μας με την Ενσάρκωση, ούτε και αυτές οι πύλες του άδου που διέλυσε ο Χριστός με την Ανάσταση. Ο Χριστός, “ο Υιός της Παρθένου” είναι “ο Κύριος της δόξης” που έζησε σαν άνθρωπος αληθινός, “κατεπάτησε τον θάνατον”, “κατήργησε τον διάβολον” και παραμένει μαζί μας μέχρι τη συντέλεια του αιώνα.

Αυτό το μήνυμα της σωτηρίας συνοψίζεται στον πιο χαρακτηριστικό ύμνο των Χριστουγέννων, στο “δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία”. Η δόξα του Θεού, η ειρήνη και η ευδοκία, δηλαδή η καλή θέληση, είναι τα εφόδια που και σήμερα έχει ανάγκη ο κόσμος μας για να ζήση και να σωθεί. Αυτά συνεχίζει να προσφέρει και η Εκκλησία. Είναι δώρα του Θεού που προσφέρονται δωρεάν, γίνονται όμως κτήμα μας με ενσυνείδητη ανταπόκριση και πίστη. Μ' αυτά αποκτούμε τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικά κάθε αντίξοη περίσταση, κάθε αντιδικία ή αντιπαλότητα ή διχοστασία, καθώς και όλα εκείνα τα παραπτώματα που καταπατούν τα φυσικά δικαιώματα της ανθρώπινης υπάρξεως και αντιστρατεύονται ουτοπικά στο σώμα του Χριστού, την Εκκλησία. Εύχομαι μ' αυτά τα εφόδια των Χριστουγέννων, την θεία δόξα, την ειρήνη και την καλή θέληση να γιορτάσουμε όλοι μας τα φετινά Χριστούγεννα.

Με πολλή εν Κυρίω πατρική αγάπη,

[ υπογραφή:  †  o Αμερικής Σπυρίδων ]


[ Ορθόδοξος Παρατηρητής, Έτος 62 - Αρ. 1137, Δεκέμβριος 1997, σσ. 21-22 ]


_____________________________


*) Η εγκύκλιος φέρει αρ. πρωτ. 166/97