top

Από την ομογενειακή εφημερίδα «Πρωϊνή»
6 Απριλίου 1998

Μητροπολίτης Αντώνιος: Να αγνοηθεί το τελεσίγραφο

O πρόεδρος της Επισκοπής Αγίου Φραγκίσκου,
μιλά εφ' όλης της ύλης για τα εκκλησιαστικά μας πράγματα στην Αμερική

   NEA YORKH.- Τoυ ΑΠOΣΤOΛΗ ΖOΥΠΑΝΙΩΤΗ

Πρώτο Μέρος

Σε μία συνέντευξη εφ' όλης της ύλης, που δημοσιεύεται σε δύο συνέχειες στην "Π", ο μητροπολίτης Δαρδανελλίων και πρόεδρος της επισκοπής Αγίου Φραγκίσκου, κ. Αντώνιος, απαντά με την γνωστή ευθύτητα που τον διακρίνει στα καυτά μας ερωτήματα, γύρω από την κατάσταση των εκκλησιαστικών μας πραγμάτων, στην Αμερική.

Ευθύς εξ αρχής, ο μητροπολίτης Αντώνιος χαρακτηρίζει αυτόκλητους, τους ηγέτες της GOAL, θεωρεί ότι δεν αποτελούν κίνδυνο για την Εκκλησία μας, η συντριπτική πλειοψηφία των μελών και της ηγεσίας της οποίας, υποστηρίζουν τον Αρχιεπίσκοπο Σπυρίδωνα και την ενότητα.

Όσον αφορά το τελεσίγραφο της παραεκκλησιαστικής οργάνωσης, προς τον κ. Σπυρίδωνα και τον Οικουμενικό Πατριάρχη, ο μητροπολίτης Αντώνιος τονίζει κατηγορηματικά, πως αν ήταν στη θέση του Αρχιεπισκόπου, γνωρίζοντας τα αισθήματα του κλήρου και του λαού της Εκκλησίας μας, προς το πρόσωπό του, θα το αγνοούσε.

Ο μητροπολίτης Αντώνιος απαντά ένα προς ένα στα ερωτήματα που ήγειραν οι διαφωνούντες, τόσο σε ότι αφορά στο καταστατικό της Ιεράς Αρχιεπισκοπής με την αποκοπή των μητροπόλεων Λατινικής και Κεντρικής Αμερικής και Καναδά, όσο και στις ανυψώσεις των επισκόπων σε μητροπολίτες, χαρακτηρίζοντας "βλάσφημες" τις αντιδράσεις. Ταυτόχρονα, δηλώνει με κατηγορηματικότητα ότι στην Εκκλησία μας υπάρχει διαφάνεια (πολύ περισσότερη απ' ότι στο παρελθόν), ενώ για το έλλειμμα του δημιουργήθηκε με την Πατριαρχική επίσκεψη, τονίζει πως η επιτροπή που συστάθηκε και της οποίας προεδρεύει ο ίδιος, θα το ερευνήσει.

Στο δεύτερο κι εξ ίσου ενδιαφέρον μέρος της αποκλειστικής συνέντευξης προς την "Π", ο μητροπολίτης Αντώνιος μιλά για το καυτό θέμα της ενότητας των Ορθοδόξων Εκκλησιών στην Αμερική, για το έργο του Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνα, τα οράματά του αλλά και τα δικά του επιτεύγματα στην επισκοπή Αγίου Φραγκίσκου και τα προσωπικά οράματα, τώρα που η διακονία του φτάνει στη δύση της.

Δεν παραλείπει παράλληλα να δώσει συμβουλές, τόσο προς τον ίδιο, όσο και τα μέλη της Εκκλησίας μας.

ΤΟ ΤΕΛΕΣΙΓΡΑΦΟ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Σεβασμιότατε, πως σχολιάζετε το τελεσίγραφο το οποίο έθεσε προς τον Αρχιεπίσκοπο Σπυρίδωνα, η οργάνωση GΟAL;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Στη χώρα που ζούμε υπάρχει απόλυτη ελευθερία να σκέφτεται κανείς, να εκφράζεται και να λαμβάνει τις αποφάσεις τους. Κατ' αρχήν, οι άνθρωποι που συναντήθηκαν στο Σικάγο είναι αυτόκλητοι, με την έννοια ότι κανείς δεν τους διόρισε. Είναι παραεκκλησιαστική οργάνωση και δεν εκφράζουν τη γνώμη, τα αισθήματα και τις απόψεις της Εκκλησίας. Επομένως, γιατί ανησυχούμε; Έχουν το ελεύθερο να ζητήσουν και να ψηφίσουν ότι θέλουν. Από την άλλη πλευρά, η Εκκλησία, όπως εκφράζεται με τον Αρχιεπίσκοπο, τη Σύνοδο, το Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο, τους ιερείς, τους προέδρους των κοινοτήτων, τους ηγέτες της νεολαίας, της Φιλοπτώχου κλπ, σέβονται κατ' αρχήν τον εαυτό τους, σέβονται το θεσμό και είμαι πεπεισμένος ότι σέβονται και το πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου. Είναι ο Αρχιεπίσκοπος τον οποίο η Εκκλησία εξέλεξε δι' Αγίου Πνεύματος. Αυτόν στηρίζουμε και αυτόν βοηθούμε να επιτύχει στο έργο του. Δεν βλέπω γιατί να ανησυχούμε, επειδή μια μικρή ομάδα ανθρώπων πιστεύει το αντίθετο.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Να κάνω το "συνήγορο του διαβόλου" και να σας υπενθυμίσω πως αρκετοί από τα άτομα που παρευρέθησαν στο "συνέδριο" είναι λαϊκοί παράγοντες της Εκκλησίας μας, νυν και πρώην μέλη του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου, της Ηγεσίας των 100 κλπ. Δεν σημαίνει αυτό για σας τίποτε;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Πέραν από το γεγονός ότι τους σεβόμαστε, τους αγαπούμε και τους εκτιμούμε, δεν εκφράζουν την γνώμη και τα αισθήματα της Εκκλησίας και της ηγεσίας της Εκκλησίας στην Αμερική. Εκφράζουν μόνο τις απόψεις τους.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πως θα χαρακτηρίζατε την ενέργεια, αυτή η ομάδα - κι απ' ότι αφήνουν να εννοηθεί τις απόψεις τους συμμερίζονται και αρκετοί κληρικοί - να θέτουν τελεσίγραφα;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Κρίνοντας από τα πράγματα εδώ, από τη δική μας Επισκοπή μετέβησαν τρία άτομα. Δεν θα μπορούσε κανείς να πει ότι η ηγεσία της Επισκοπής του Αγίου Φραγκίσκου αισθάνεται και σκέφτεται ούτω πως. Από την άλλη πλευρά, είχαμε την ευκαιρία τους τελευταίους δύο μήνες να συναντηθούμε με το σύνολο των ιερέων. Την πρώτη φορά στην Κληρικολαϊκή της Επισκοπής κι την άλλη σε μία πνευματική συγκέντρωση στη Μονή του Αγίου Αντωνίου, ενώπιον του Αρχιεπισκόπου. Επικράτησε απόλυτη σύμπνοια, αγάπη και σεβασμός, κατ' αρχήν προς τον εαυτό τους, προς την Εκκλησία και προς το πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου.
Δεν μπορεί κανείς να γενικεύει την κατάσταση και να λέγει "πολλοί ιερείς". Τουλάχιστον, στη δική μας Επισκοπή, δεν υπάρχει σχεδόν κανείς ο οποίος να διάκειται ενάντια στον Αρχιεπίσκοπο, ή να σκέφτεται εχθρικά προς το πρόσωπό του. Υπάρχουν άνθρωποι, οι οποίοι, όντως ελεύθεροι - κι αυτό το δικαίωμα τους το διασφαλίζουμε - μπορούν να εκφράζονται. Όμως, μία ελεύθερη έκφραση απόψεων δεν σημαίνει ότι έχεις μέτωπο εναντίον του Αρχιεπισκόπου.

ΝΑ ΤΟ ΑΓΝΟΗΣΕΙ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Χωρίς να θέλω να σας προκαταλάβω, ή να σας υποχρεώσω να προκαταλάβετε τον Αρχιεπίσκοπο, αν εσείς λαμβάνατε ένα παρόμοιο τελεσίγραφο, και είσαστε ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής. Πως θα αντιδρούσατε;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Θα το αγνοούσα. Γνωρίζοντας τα ευρύτερα αισθήματα του κλήρου και του λαού, θα το αγνοούσα κυριολεκτικά.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Παρομοίως, ως ένας εκ των μητροπολιτών του Θρόνου, έχοντας επικοινωνήσει με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, πιστεύετε ότι τα ίδια συναισθήματα μοιράζεται και το Φανάρι; Ότι δηλαδή δεν υπάρχει κρίση στην Αμερική... ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι η Μήτηρ Εκκλησία και ο σεπτός Οικουμενικός Πατριάρχης, με την πείρα και την γνώση που έχουν και των πραγμάτων και των προσώπων, έχουν εκτιμήσει την κατάσταση αντικειμενικά και στηρίζουν απόλυτα τον Αρχιεπίσκοπο, το έργο του και τις ενέργειές του.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Θα μπορούσατε ίσως σεβασμιότατε να αναλύατε τα κίνητρα αυτών που αντιδρούν;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Αυτό μάλλον είναι υποκειμενικό και δεν θα ήθελα να υπεισέλθω σε παρόμοιες αναλύσεις. Αυτό που μ' ενδιαφέρει είναι ότι έχουν το ελεύθερο να εκφρασθούν κι από την άλλη, η αντικειμενική μου γνώμη είναι πως δεν εκπροσωπούν παρά μόνο τους εαυτούς τους και αποτελούν μια μικρή μερίδα ανθρώπων. Πέραν τούτου, οι κοινότητες είναι ενωμένες, οι επισκοπές είναι ενωμένες με την Αρχιεπισκοπή και το σεπτό κέντρο, ασχολούμαστε με τα σημαντικά και σοβαρά προβλήματα του Ελληνισμού και της Εκκλησίας μας εδώ ... Αυτές είναι μάλλον ενέργειες σπασμωδικές κι αν μη τι άλλο, προσωποκεντρικές.

ΠΡΑΤΤΟΥΝ ΑΣΕΒΕΙΑ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ας θέσω τότε προς σχολιασμό ορισμένα από τα ζητήματα που είτε ηγέρθησαν στο Σικάγο, είτε συζητούνται γενικότερα δημοσίως. Με πρώτο, το κατά πόσο έχει παραβιασθεί το καταστατικό της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με την απόσπαση των Μητροπόλεων Λατινικής και Κεντρικής Αμερικής και του Καναδά.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Όσοι λέγουν αυτό, διαπράττουν μεγάλο ασέβημα προς τη Μητέρα Εκκλησία, η οποία έχει το απόλυτο κανονικό δικαίωμα να χειρίζεται αυτά τα θέματα. Επ' ουδενί μπορεί να διανοηθεί κανείς ότι η Μήτηρ Εκκλησία καταπάτησε τους κανόνες αποκόπτοντας τον Καναδά, ο οποίος είχε πρακτικά αποκοπεί από πολλά χρόνια και τον κρατούσαμε στους κόλπους της Ιεράς Αρχιεπισκοπής απλά και μόνο για εντυπωσιασμό.
Ο Καναδάς ήταν οικονομικώς ανεξάρτητος, διοικητικά ο επίσκοπος είχε το απόλυτο δικαίωμα της διαχειρίσεως των εκκλησιαστικών και πολιτικών πραγμάτων. Μάλιστα, ο πρώην Αρχιεπίσκοπος κ. Ιάκωβος το είχε πει επανειλημμένως, ότι ο Καναδάς πρέπει να αποκοπεί και κανονικά. Οπότε, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ενήργησε στα πλαίσια της κανονικής τάξεως, κάνοντάς τον - όπως έχει το κανονικό δικαίωμα να πράττει - Μητρόπολη.
Όσον αφορά τη Λατινική και Κεντρική Αμερική, κι αυτό ήταν αυταπόδεικτο. Έπρεπε να αποκτήσουν δική τους οντότητα, κι η Μητέρα Εκκλησία είχε το δικαίωμα να το πράξει. Δεν χρειάζοταν ούτε το νόμο του Καναδά, ούτε το νόμο της Αμερικής. Αφορούν νόμους και κανόνες που διέπουν τα εκκλησιαστικά μας πράγματα κι έχει το απόλυτο δικαίωμα το Οικουμενικό Πατριαρχείο να τους διαχειρίζεται. Άλλωστε, το λέγει κι ο πρόλογος του παρόντος καταστατικού της Αρχιεπισκοπής. Ότι δηλαδή, σε θέματα κανονικής και θεολογικής υφής, το απόλυτο δικαίωμα το απόλυτο δικαίωμα το έχει η Μητέρα Εκκλησίας.

ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΥΨΩΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Αντιλαμβάνομαι ότι η ίδια απάντηση ισχύει και για το θέμα της ανυψώσεως των επισκόπων σε Μητροπολίτες.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Ακριβώς. Αλλά για την προκειμένη περίπτωση έχουν λεχθεί πάρα πολλά, κι εκ μέρους σας ορισμένες φορές. Ότι δήθεν αν γίνει η μητροπολιτοποίηση των επισκόπων θα διχασθεί η Εκκλησία, κλπ. Ήταν μάλλον εκτός πραγματικότητας.
Ότι έγινε, ήταν μια τιμή προς το πρόσωπό μας, για να αμειφθεί ο κόπος, ο μόχθος και το βαρύ έργο που έχουμε επιτελέσει όλ' αυτά τα χρόνια δουλεύοντας σκληρά στην Αμερική. Ήταν μια υπόσχεση την οποία είχε δώσει κι ο πρώην Άγιος Αμερικής, ο οποίος το είχε μάλιστα ζητήσει γραπτώς από τη Μητέρα Εκκλησία. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν έκανε τίποτε άλλο, πέραν του να δεχθεί το αίτημα του πρώην Αρχιεπισκόπου, του νυν Αρχιεπισκόπου και των επισκόπων, να τιμηθούν οι επίσκοποι με την ανύψωσή τους στο βαθμό του μητροπολίτη.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Να σας διακόψω και να πω ότι, επειδή ένα ολόκληρο επάγγελμα, αυτό της Πυθείας, στηρίχθηκε σ' ένα τόνο, η δική μας τοποθέτηση αφορούσε την πιθανή αναβάθμιση των επισκοπών, κι όχι των επισκόπων.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Εμείς πιστεύουμε ότι ακόμη αυτό έπρεπε να γίνει. Να γίνει η αναβάθμιση και των επισκοπών σε μητροπόλεις και των επισκόπων σε μητροπολίτες, ούτως ώστε να μην υπάρξει η σύγχυση που προήλθε, με το να πάρουμε τίτλους πάλαι ποτέ διαλαμψασών μητροπόλεων στη Μικρά Ασία.
Αλλά, αφού η ενότης της Εκκλησίας στην Αμερική παραμένει ισχυρά, όπως κι η ενότης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τι θα έβλαπτε; Δυστυχώς, δεν το είχατε δει και δεν το είχαν δει πολλοί το πράγμα ορθώς.
Όμως, και τώρα που έγινε η ανύψωση των επισκόπων σε μητροπολίτες, το σύνταγμα παραμένει το ίδιο, όσον αφορά τα σημεία που διασφαλίζουν την απόλυτη ενότητα της Εκκλησίας στην Αμερική. Άλλωστε, στην επιτροπή συντάγματος που ήμουν μέλος, δύο ήταν τα πράγματα που ζητούσαμε να διασφαλισθούν: Η ενότητα της Αρχιεπισκοπής και η ενότητα της Αρχιεπισκοπής με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Το επόμενο θέμα αφορά τον αυταρχισμό που καταλογίζουν στην Εκκλησία μας. Τόσο στην εδώ Εκκλησία, όσο και στη Μητέρα Εκκλησία. Υπάρχει αυταρχισμός; Και συναφώς να ρωτήσω και για τη συμμετοχή των λαϊκών.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Είναι βλασφημία και κατά της Μητρός Εκκλησίας και κατά της Εκκλησίας μας εδώ. Ουδέποτε οι σχέσεις μεταξύ λαϊκών και κληρικών υπήρξαν πιο αγαστές. Εδώ στην Αμερική έχουμε ευτυχώς ένα σύστημα που εδράζεται στην απόλυτη και μετά σεβασμού συνεργασία κληρικών και λαϊκών. Ουδέποτε σκέφτηκε κανείς να απεμπολήσει αυτό το σύστημα, ή αυτή την αγαστή συνεργασία σε βάρος των λαϊκών. Τουναντίον, εάν δούμε πως έχουν τα πράγματα σήμερα, τίποτε δεν έχει αλλάξει. Υπάρχει το Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο, τα Επισκοπικά Συμβούλια, οι πρόεδροι των κοινοτήτων, οι φιλανθρωπικές δραστηριότητες είναι στα χέρια της Φιλοπτώχου αδελφότητος κι η διδασκαλία της κατηχητικής και ελληνικής παιδείας ευρίσκεται στα χέρια των λαϊκών, όπως και η οικονομική διαχείριση. Που λοιπόν βλέπει κανείς την απεμπόληση των δικαιωμάτων των λαϊκών στη διοίκηση της Εκκλησίας;

ΕΡΩΤΗΣΗ: Υπάρχει διαφάνεια σεβασμιότατε;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Εγώ πιστεύω ότι υπάρχει απόλυτη διαφάνεια. Τουλάχιστον, υπάρχει πολύ περισσότερη διαφάνεια απ' ότι στο παρελθόν.

ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ένα από τα ζητήματα που ηγέρθησαν (ακόμη και στο Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο), αφορούσε στα έξοδα της Πατριαρχικής Επίσκεψης. Λέχθηκε στο Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο ότι, ενώ είχε αποφασισθεί να μην επιβαρυνθούν ούτε η Αρχιεπισκοπή, ούτε οι επισκοπές, βλέπουμε πως δημιουργήθηκε έλλειμμα που φτάνει τα 1,2 εκατομμύρια δολάρια.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Επί του θέματος μιλήσαμε και εν συνόδω, η οποία με εξέλεξε πρόεδρο μιας επιτροπής που θα ελέγξει τα οικονομικά της Πατριαρχικής επίσκεψης.
Κατ' αρχή θα πρέπει να πούμε 2-3 πράγματα επ' αυτού. Την πρωτοβουλία για την κάλυψη των εξόδων, τουλάχιστον για τα σκέλη της Ουάσιγκτον και της Νέας Υόρκης, την είχε αναλάβει ο πατήρ Καρλούτσος, ο οποίος εργάσθηκε μετά ζήλου και απέφερε ένα σεβαστό ποσό. Την απόλυτη ευθύνη των εξόδων της επίσκεψης του Πατριάρχου στις επιμέρους επισκοπές, την είχαν οι ίδιες οι επισκοπές.
Παραδείγματος χάριν, στη δική μας επισκοπή, συγκεντρώσαμε και ξοδεύσαμε περίπου 600.000 δολάρια, για την κάλυψη όλων των εξόδων της επίσκεψης. Το ερώτημα είναι και παραμένει, πως διαχειρίσθηκαν τα χρήματα που συγκεντρώθησαν απ' ολόκληρη την Αμερική. Δεν ήταν μόνο τα χρήματα που συγκεντρώθησαν στη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον. Ο π. Αλέξανδρος τα μάζεψε απ' όλη την Αμερική.
Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι πως διατέθησαν αυτά τα χρήματα και πως δημιουργήθηκε έλλειμμα, 600-700.000 δολαρίων. Άλλοι μάλιστα μιλούν για ένα εκατομμύριο δολαρίων.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Η επιτροπή σας θα αναζητήσει και τρόπους κάλυψης του ελλείμματος;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Κατ' αρχήν έχει ευθύνη να παρουσιάσει τον προϋπολογισμό και τον απολογισμό της Πατριαρχικής επίσκεψης και μετά, αν υπάρχει έλλειμμα, να σκεφτούμε πως θα το καλύψουμε.


* ΑΥΡΙΟ ΤΟ Β' ΚΑΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΕΡΟΣ

[ EKKLISIA | www.ekklisia.org/gtyp-4-6.htm  -  6 Απριλίου 1998 ]