top

Από την ομογενειακή εφημερίδα «Πρωϊνή»
7 Απριλίου 1998

ΜΗΤΡOΠOΛΙΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙOΣ:

Να μιλήσει ανοιχτά ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος

   NEA YOΡΚΗ.- Του ΑΠOΣΤOΛΗ ΖOΥΠΑΝΙΩΤΗ

Δεύτερο Μέρος

Σαφή πρόσκληση προς τον Αρχιεπίσκοπο πρώην Αμερικής κ. Ιάκωβο να λύσει τη σιωπή του, να "ομιλήσει πλέον ανοιχτά" και να "ενθαρρύνει τους πρώην συνεργάτες του σε συνεργασία με τον νυν Αρχιεπίσκοπο και τους ηγέτες της Εκκλησίας, για το καλό της Εκκλησίας και προς προαγωγήν όλων αυτών που υπηρέτησε επί τόσα έτη ο πρώην Αμερικής", απευθύνει ο μητροπολίτης Δαρδανελλίων Αντώνιος, στο δεύτερο και τελευταίο μέρος της βαρυσήμαντης αποκλειστικής συνέντευξης που παρεχώρησε στην "Π".

Μιλώντας για τον Αρχιεπίσκοπο Σπυρίδωνα, υπογραμμίζει ότι "αυτόν στηρίξαμε αυτόν στηρίζουμε κι αυτόν θα στηρίξουμε". Τον χαρακτηρίζει "νέο άνθρωπο, ενεργητικό και έξυπνο", που "έχει κάνει αρκετά σωστά βήματα", αλλά "θα μπορούσε να αποφύγει ορισμένα λάθη, που ήταν λάθη τακτικής και ουχί ουσίας". Και καλεί όλους να του δώσουν περισσότερο χρόνο.

"Χρειάζεται λίγο χρόνο, τη συμβουλή και συνεργασία όλων μας, για να κατανοήσει τα πράγματα στην Αμερική, για τα εκτιμήσει και να τα υπηρετήσει".

O μητροπολίτης Αντώνιος εκτιμά ως ιδιαίτερα θετικό το όραμα του κ. Σπυρίδωνα, σ' ότι αφορά την δημιουργία ειδικού ταμείου, που θα εξασφαλίσει την δωρεάν φοίτηση των ιεροσπουδαστών της Θεολογικής Σχολής, ενώ μιλά εκτενώς και για τη δική του πολυετή προσφορά και τα οράματά του.

ΕΝOΤΗΤΑ OΡΘOΔOΞΩΝ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Να περάσω σ' ένα ακόμη θέμα που εγείρεται, της ενότητας των Ορθοδόξων Εκκλησιών στην Αμερική, κάτω από μία στέγη. Κάποιοι μάλιστα φτάνουν στο σημείο να κατηγορήσουν την Εκκλησία μας ως "ρατσιστική" και ζητούν εφαρμογή των αποφάσεων του Λιγκονίερ, αφήνοντας κι αιχμές για αυτοκεφαλία. Πως τα σχολιάζετε;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Το γεγονός παραμένει ένα. Οι διάφορες εθνικές Εκκλησίες στην Αμερική πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους σε θέματα πρακτικής φύσεως. Για την κάλυψη πρακτικών αναγκών, για παράδειγμα, στον τομέα της νεολαίας, της κατήχησης, της ιεραποστολής κλπ.
Όσον αφορά το ευρύτερο θέμα της διοικητικής ενοποίησης, το οποίο συνεζητήθη ακαίρως στο Λιγκονίερ και αποτελεί θέμα συζήτησης ορισμένων κύκλων, νομίζω ότι είναι ακόμη άκαιρον. Η Μήτηρ Εκκλησία γνωρίζει τα προβλήματα. Δεν είναι μόνο πρόβλημα της Εκκλησίας στην Αμερική. Υπάρχει το πρόβλημα της διασποράς, το οποίο συζητείται πάντοτε στο πλαίσιο της Πανορθοδόξου Συνόδου. Κι εκεί θα ληφθούν οι αποφάσεις. Το να εγείρουμε θέμα εμείς απ' εδώ, είναι μάλλον αντικανονικό. Αντίθετα, το να συζητούμε και συνεργαζόμαστε με τους υπολοίπους Ορθοδόξους είναι σωστό κι αυτό γίνεται στα πλαίσια της SCΟBA, που είναι η Οργάνωση όλων των Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Αμερικής. Θα έλεγα μάλιστα ότι γίνεται με κάποιο ανανεωμένο αίσθημα ευθύνης, πρωτοστατούντος του Αρχιεπισκόπου μας.
Σε ότι αφορά το ζήτημα της αυτοκεφαλίας, μπορεί να συζητείται, αλλά δεν είναι δικό μας θέμα. Ανήκει στην αρμοδιότητα της Μητρός Εκκλησίας και των υπολοίπων Ορθοδόξων Εκκλησιών, το οποίο ελπίζω να λυθεί στη σύνοδο που θα συνέλθει - ελπίζω - συντόμως.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Επειδή ο ρόλος της Εκκλησίας μας στην Αμερικής αφορά και την διαφύλαξη της εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας των εδώ Ελλήνων, όταν επικαίρως εγερθεί το θέμα της ενότητας, πως θα διαφυλαχθεί η ελληνική γλώσσα και ταυτότητα;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Η Ορθόδοξη Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως - και μάλιστα εν συνάξει - καταδίκασε τον υπέρμετρο εθνικισμό.Η Εκκλησία είναι πάνω από τις φυλές τους λαούς και τις γλώσσες και καλύπτει τις πνευματικές ανάγκες όλων των πιστών τέκνων της.
Στο θέμα της ευθύνης που έχουμε εμείς σας Έλληνες Ορθόδοξοι, εξαρτάται από το σπίτι, το σχολείο και την Εκκλησία. Πρέπει η προώθησή τους να γίνεται με σωστή προσέγγιση. Και μιλούμε για ελληνικότητα, με τον προσδιορισμό που έχουν δώσει οι Αρχαίοι. "Έλλην είναι όχι μόνο αυτός που ομιλεί την ελληνική γλώσσα, αλλά ο μετέχων της ελληνικής παιδείας και των ελληνικών αξιών".

ΕΡΩΤΗΣΗ: Όμως, τη ευθύνη για τα σχολεία έχουν οι κοινότητες, δηλαδή η Ιερά Αρχιεπισκοπή. Εάν υπάρξει ενοποίηση, τι θα συμβεί με τα σχολεία;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Το ερώτημά σας είναι υποθετικό. Εάν θα γίνει αυτό, Θα συνεχίσει ο καθένας μας να κάνει το έργο του. Όμως, ας περιμένουμε να δούμε εάν θα γίνει. Αυτό όμως δεν είναι αρμοδιότητα των 400 του Σικάγο, ή ακόμη όλων εμάς των Ορθοδόξων στην Αμερική, αλλά αρμοδιότητα της Μητρός Εκκλησίας εν Οικουμενική Συνόδω, για να λύσει το θέμα αυτό της λεγόμενης διασποράς.
Είμαι βέβαιος ότι όταν η Εκκλησία αποφασίσει, θα διαγράψει και τα πλαίσια μέσα στα οποία θα κινηθούμε, ουτωσώστε ο καθένας μας να διατηρεί τα ιδιαίτερα εκείνα στοιχεία που έχει. Δηλαδή, η κάθε Εκκλησία να διατηρήσει εκείνα τα ιδιαίτερα στοιχεία της. Εν κατακλείδι, πιστεύω ότι μπορεί να υπάρξει ενότης εν τη ιδιαιτερότητι.

ΔΙΑΦΩΝΕΙ ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πάρα πολλές κοινότητες στην περιοχή μας, αλλά και σύλλογοι και απλοί άνθρωποι, με αφορμή τις επιθέσεις που δέχεται η Μητέρα Εκκλησία, η Ιερά Αρχιεπισκοπή και προσωπικά ο Αρχιεπίσκοπος Σπυρίδων, συγκεντρώνουν υπογραφές και στέλνουν μηνύματα συμπαράστασης στο Φανάρι. Πως χαρακτηρίζετε τις κινήσεις αυτές;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Λάθος. Λάθος. Λάθος. Τρεις φορές λάθος. Είμαι βέβαιος ότι οι κινήσεις αυτές δεν προήλθαν από την Αρχιεπισκοπή και είναι αυθόρμητες ενέργειες πιστών οι οποίοι σέβονται το θεσμό, εκτιμούν τον Αρχιεπίσκοπο και θέλουν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους.
Από την άλλη πλευρά δεν θα πρέπει να τους ενθαρρύνουμε. Ο Αρχιεπίσκοπος, οι Επίσκοποι κι η Εκκλησία γνωρίζει ότι ο ευρύς πιστός λαός του Θεού, οι ηγέτες του, οι ιερείς του, τα συμβούλια των κοινοτήτων κλπ, σέβονται και τον εαυτό τους και τον θεσμό και τον Αρχιεπίσκοπο. Σε τι θα συμβάλει η συλλογή 5-10.000 υπογραφών; Υπάρχουν ένα εκατομμύριο πιστοί, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους είμαι απόλυτα βέβαιος στηρίζουν τον Αρχιεπίσκοπο και την Εκκλησία και θα αγωνισθούν σε τελική ανάλυση να διασφαλίσουν και να διακρατήσουν την ενότητα της Εκκλησίας.
Μία τέτοια ενέργεια είναι μάλλον περιοριστική. Όμως, είμαστε ελεύθεροι πολίτες και ζούμε σ' ελεύθερο κράτος, οπότε, δεν βλάπτουν.

ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πως θα χαρακτηρίζατε το έργο του Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνα και τον ίδιο προσωπικά;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Από την πρώτη ημέρα που ακούσαμε τα της εκλογής του γεμίσαμε με χαρά, που έχουμε νέο Αρχιεπίσκοπο εκλελεγμένο από τη Μητέρα Εκκλησία εν Αγίω Πνεύματι. Αυτόν στηρίξαμε, αυτόν στηρίζουμε κι αυτόν θα στηρίξουμε.
Είναι νέος άνθρωπος, ενεργητικός και έξυπνος, έχει κάνει αρκετά σωστά βήματα. Βεβαίως εν τη απειρία του θα μπορούσε να αποφύγει ορισμένα λάθη, που ήταν λάθη τακτικής και ουχί ουσίας.
Επί παραδείγματι, στη Θεολογική Σχολή. Εγώ είπα ότι το λάθος του ήταν ότι δεν προχώρησε αρκετά. Από την άλλη, υπάρχει και τρόπος να προχωρήσει κανείς. Υπάρχει το συμβούλιο της Θεολογικής Σχολής, οι επίσκοποι, η Σύνοδος, το Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο ... Το ότι η Θεολογική Σχολή χρειαζόταν αναδιοργάνωση εκ βάθρων, είναι αποδεδειγμένο πλήρως.
Ύστερα, μην ξεχνάμε πως βρίσκεται στην Αμερική λιγότερο από δύο χρόνια. Αυτό που φωνάζω και διαλαλώ είναι "δώστε του την ευκαιρία". Η προτέρα του διακονία, ήταν σε μία μικρή μητρόπολη. Έφυγε από την Ιταλία, για να έλθει σε μία - τρόπον τινά - αυτοκρατορία. Χρειάζεται λίγο χρόνο, τη συμβουλή και συνεργασία όλων μας, για να κατανοήσει τα πράγματα στην Αμερική, για τα εκτιμήσει και να τα υπηρετήσει.

ΑΝΤΡΟΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Που επικεντρώνετε τα προβλήματα που λέτε ότι υπάρχουν στη Θεολογική Σχολή;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Τα προβλήματα δεν είναι καινούργια. Πέρυσι γιορτάσαμε τα 60 χρόνια της σχολής. Παρά τη μεγάλη προσφορά της - και πρέπει να το παραδεχθούμε πως αν εν υπήρχε, δεν θα είχαμε ιερείς να υπηρετήσουν τις κοινότητές μας - πάντοτε είχε πρόβλημα κακοδαιμονίας. Ας αναλογισθούμε πόσοι πρόεδροι πέρασαν; Έπρεπε να υπάρχουν 2-3 και είχαμε πάνω από 18. Στα τελευταία σαράντα χρόνια που θυμάμαι, έχουν περάσει 15 πρόεδροι.
Επίσης, καθηγητές έρχονται και φεύγουν. Η σχολή είχε γίνει άντρον αντίδρασης και προσωπικών αντιμαχιών. Η Θεολογική Σχολή πρέπει να είναι το κατ;εξοχήν ίδρυμα της Ομογένειας, που θα μορφώνει, όχι μόνο τους ιερείς του αύριο, αλλά τους ηγέτες του αύριο. Θα πρέπει να τεθεί ένα νέο όραμα, μία νέα βάση, οργάνωση και να εξασφαλισθεί η σχολή οικονομικά.
Διανοείται κανείς ότι ακόμη δεν έχουν εξασφαλισθεί τα οικονομικά της σχολής και το ίδρυμα υποφέρει; Θα έπρεπε όλοι όσοι φοιτούν στη σχολή να έχουν την υποστήριξη της Εκκλησίας. Δεν μορφώνουμε γιατρούς και δικηγόρους, αλλά ηγέτες για το αύριο. Κι έχει ευθύνη η Εκκλησία κι Ομογένεια να βοηθήσει αυτά τα παιδιά, που λαμβάνουν μια όχι εύκολη απόφαση. Να φοιτήσουν τέσσερα ή επτά χρόνια και να τελειώσουν με χρέος 60.000 δολαρίων.
Τα προβλήματα πρέπει να τα δει κανείς ορθολογικά και να βρει τους ανθρώπους που θ' αφιερώσουν όλη τους τη ζωή, ακριβώς γα να υλοποιήσουν το νέο όραμα.
Πρέπει επίσης η σχολή να έχει πνευματική υπόσταση κι όχι να αποτελεί πεδίο και σκανδάλων και αντιμαχουμένων απόψεων.

ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ ΑΝΟΙΧΤΑ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Βλέπετε ότι το προηγούμενο καθεστώς, δηλαδή ο κύκλος των στενών συνεργατών του Αρχιεπισκόπου πρώην Αμερικής κ. Ιακώβου, να προβάλει εμπόδια;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Δεν θα ήθελα να το κρίνω. Σέβομαι τον πρώην Αμερικής, εκτιμώ την προσφορά του, αλλά εφ' όσο εθελουσίως αποφάσισε να παραιτηθεί - και το έχει δηλώσει επανειλημμένα - καλά θα κάνει να ομιλήσει πλέον ανοιχτά. Να ενθαρρύνει τους πρώην συνεργάτες του σε συνεργασία με τον νυν Αρχιεπίσκοπο και τους ηγέτες της Εκκλησίας, για το καλό της Εκκλησίας, προς προαγωγήν όλων αυτών που υπηρέτησε επί τόσα έτη ο πρώην Αμερικής.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Να περάσω σε προσωπικό επίπεδο, σεβασμιότατε. Σας έχουν αποκαλέσει "αντάρτη", άτομο που θα πει ευθέως την άποψή του κι όποιου του αρέσει κι ότι είστε περίσσοτερο "Έλληνας", παρά Κληρικός. Ποια είναι η ανοιχτή συμβουλή που δίδετε στον Αρχιεπίσκοπο, αλλά και σ' όλα τα μέλη της Εκκλησίας μας, εν όψη αυτής της αναταραχής που υπάρχει.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Αυτός που είμαι, είμαι και θα παραμείνω. Δεν με ενδιαφέρει πως με χαρακτηρίζει ο ένας κι άλλος. Αυτό που ξέρω είναι ότι πράττω πάντοτε κατά συνείδηση, ίσως λόγω της καταγωγής μου - όπως ξέρετε κατάγομαι από την Κρήτη - ίσως λόγω ιδιοσυγκρασίας, ίσως ακόμη λόγω των αρχών που απόκτησα φοιτώντας στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Όπου έμαθα κατ' αρχή να σέβομαι, αλλά και να είμαι ελεύθερος άνθρωπος. Όλα αυτά κι η θητεία μου εδώ στη μεγάλη και ευλογημένη χώρα της Αμερικής με έκαναν άνθρωπο ελεύθερο, να σκέφτομαι και εκφράζομαι πάντοτε στα πλαίσια του πρέποντος και του σεβασμού. Απ' εκεί κι ύστερα, θέλω να δηλώσω ότι δεν θα απεμπολήσω κι εγώ το δικαίωμά μου να είμαι ελεύθερος, να σκέφτομαι και να εκφράζομαι ελεύθερα.
Πιστεύω επίσης ότι στην Εκκλησία, την οποία όλοι υπηρετούμε με ζήλο, με αφοσίωση και αγάπη, δεν υπάρχει τίποτε κλειστό. Όλα πρέπει να είναι ανοιχτά και φανερά και ολοκάθαρα. Γιατί να κρυβόμεθα και γιατί να παίζουμε παιγνίδια; Γνώσεσθε την αλήθεια κι η αλήθεια ελευθερώσει υμάς.
Ύστερα, όταν μερικά πράγματα γίνονται στραβά κατ' επανάληψιν, εάν δεν ομιλήσουμε, τότε κι εμείς συμμετέχουμε στο έγκλημα αυτό, του να συνεχίζεται το στραβό. Πρέπει να ομιλούμε. Αλλά πάντοτε εν αγάπη, με σεβασμό στο θεσμό που υπηρετούμε και τα πρόσωπα που τους εκπροσωπούν.
Τώρα μου είπατε να πω θαρραλέα τη γνώμη μου για τον Αρχιεπίσκοπο. Είναι ο Αρχιεπίσκοπος, ο εκλελεγμένος εν Αγίω Πνεύματι από την Μητέρα Εκκλησία, τον στηρίζουμε και θαρραλέα, με υπομονή και αγάπη, πρέπει να αναλάβει μία προσπάθεια να υλοποιήσει το όραμά του για την Εκκλησία. Έχει όραμα. Έχει ιδέες και σκέψεις. Να αγκαλιάσει τον κόσμο ολόκληρο. Να βγει προς το λαό, γιατί, η γνωριμία του προς τους πιστούς περιορίζεται μόνο στη Νέα Υόρκη. Πρέπει να βγει προς όλες τις κατευθύνσεις. Όταν ο κόσμος θα τον γνωρίσει, θα τον αγκαλιάσει, θα τον στηρίξει και θα τον βοηθήσει να υλοποιήσει το όραμά του για την Εκκλησία και για το μέλλον της Εκκλησίας.

ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιο είναι αυτό το όραμα, σεβασμιότατε;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Να ερωτήσετε τον ίδιο. Έχει όμως όραμα. Επί παραδείγματι, με χαροποίησε ότι στην τελευταία συνεδρίαση του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου εξήγγειλε αυτό το μεγαλόπνοο πρόγραμμα για τη Θεολογική Σχολή και τους φοιτητές. Κάτι που ξεκινήσαμε στην επισκοπή μας εδώ και δεκαπέντε χρόνια. Αρχίσαμε με 5.000 δολάρια, κι όταν τους μιλούσε για ένα εκατομμύριο, γελούσαν διότι με έλεγαν ιδεολόγο και ιδεαλιστή. Το ταμείο υποτροφιών για τους φοιτητές της Θεολογικής στην επισκοπή μας, έχει ξεπεράσει το 1.300.000 δολάρια. Είμαι βέβαιος ότι μέχρι να τελειώσουμε τη διακονία μας εδώ θα το έχουμε διπλασιάσει και τριπλασιάσει, με ένα και μόνο σκοπό: Να βοηθήσουμε όλα τα παιδιά που θέλουν να σπουδάσουν στη Θεολογική, ουτωσώστε, όταν αποφοιτήσουν να μην έχουν το άγχος ότι χρωστούν στην κυβέρνηση και στις τράπεζες 50-60.000 δολάρια. Το χρέος είναι μάλιστα καταπιεστικό όταν αφορά ιερείς που είχαν εγκαταλείψει σοβαρές σταδιοδρομίες. Από την επισκοπή μας έχουμε στείλει δικηγόρους, γιατρούς, λογιστές, παιδιά περιοπής, που άφησαν επικερδείς σταδιοδρομίες, για μια και μόνο ιδέα. Να υπηρετήσουν το Θεό και την Εκκλησία.
Αυτή η σκέψη και προσπάθεια έχει γίνει και κομμάτι του οράματος του Αρχιεπισκόπου. Και πιστεύω ότι με επιμονή, μέσα σε ορισμένα χρόνια, θα έχουμε στη διάθεσή μας όλα τα χρήματα που θα απαιτούνται για να σπουδάζουν δωρεάν όλοι οι φοιτητές στη Θεολογική.

ΠΛΟΥΣΙΟ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΚΟΠΗ

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιο είναι το δικό σας όραμα σεβασμιότατε;

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Το όραμά μου αρχίζει να κλείνει πλέον. Οι προτεραιότητες εδώ και 20 χρόνια ήταν να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να κρατηθούν πιστοί στην Εκκλησία και στις ελληνικές κι ορθόδοξες παραδόσεις μας. Νομίζω έχουμε καταφέρει πάρα πολλά, με τα προγράμματα και ιδρύματα που κάναμε.
Δημιουργήσαμε εδώ και δεκαπέντε χρόνια το Πνευματικό Κέντρο Αγίου Νικολάου, το οποίο έχει υπηρετήσει σχεδόν 150.000 ανθρώπους. Έχουμε θέσει σε εφαρμογή αυτό το πρόγραμμα με τους χορούς, που έχει αποτελέσει μεγάλο καταλύτη στην προσέλκυση χιλιάδων παιδιών με τους γονείς και τις οικογένειές τους, σε μια επανεκτίμηση "δια του χορού". Η Εκκλησία δεν είναι χοροδιδασκαλείο. Αλλά για την νεολαία που συμμετέχει είναι ελληνική ψυχή και καρδιά.
Έχουμε ιδρύσει τρία μοναστήρια στα οποία σήμερα ανθεί ο μοναχισμός. Στο ανδρικό έχουν βρει 25 νέους. Όχι μόνο απλοί νέοι που επιζητούν την αφιέρωσή τους, αλλά άνθρωποι μορφωμένοι, απόφοιτοι του ΜΙΤ, ένας μηχανικός, ένας οδοντίατρος...
Έχουμε τα δύο γυναικεία μοναστήρια, στα οποία έχουμε επενδύσει εκατομμύρια δολάρια. Έχουμε ιδρύσει 17 νέες κοινότητες και προχωρούμε στην ίδρυση 7-8 άλλων ακόμη. Έχουμε στείλει 95 παιδιά στη Θεολογική Σχολή, κρατώντας το ρεκόρ στον τομέα αυτό. Έχουμε οργανώσει - μέσω της Φιλοπτώχου - ένα πρόγραμμα που προσπαθεί να θεραπεύσει ανάγκες στον ευρύτερο κοινωνικό τομέα, φιλοξενώντας κάθε καλοκαίρι καρκινοπαθή παιδιά σε κατασκηνώσεις.
Τώρα προσπαθώ να τελειώσω το δεύτερο μοναστήρι που αρχίζουμε, το οποίο θα στοιχίσει περίπου πέντε εκατομμύρια δολάρια. Και να εργαζόμαστε μέχρι να με καλέσει ο Θεός, μέχρι να με καλέσει η Εκκλησία.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Σεβασμιότατε, η συνέντευξή μας ήταν εφ' όλης της ύλης. Δεν αποκλείω παρ' όλα αυτά να ξεχάσαμε κάποιο σημείο, το οποίο θα ήταν κρίμα να μην τονισθεί.

ΑΝΤΩΝΙΟΣ: Ευχαριστώ για την ευκαιρία. Ευχαριστώ την "Π" και μάλιστα συγχαίρω την κ. Φανή Πεταλλίδου-Χολιντέι, που πάλι ανέλαβε τα ινία της έγκυρης εφημερίδας. Πάντοτε μου προσεφέρθη ανοιχτά η εφημερίδα για να εκφράσω τις απόψεις μου και γι' αυτό σας ευχαριστώ. Ίσως, αυτές οι συνεντεύξεις ήταν που μου έδωσαν τον τίτλο του "αντάρτη". Εύχομαι σε σας και στους αναγνώστες σας υπόλοιπον της Σαρακοστής και Καλό Πάσχα, με υγεία και χαρά και ομόνοια και συνεργασία, για το καλό του Ελληνισμού και της Μητέρας μας Εκκλησίας και της Εκκλησίας μας εδώ στην Αμερική.

[ EKKLISIA | www.ekklisia.org/gtyp-4-7.htm  -  7 Απριλίου 1998 ]