top

Εθνικός Κήρυξ (Ν.Υ.) - 6 Μαΐου 2000

Ημιαυτονομία ζητά από το Φανάρι η Εκκλησία μας

Δημιουργείται ειδικό ταμείο πληρωμής του Σπυρίδωνα

   Του Θεοδώρου Καλμούκου

ΒΟΣΤΩΝΗ.- Καθεστώς διοικητικής ημιαυτονομίας, κατά το πρότυπο της Κρήτης, ζητά με τον νέο Καταστατικό Χάρτη, η Εκκλησία της Αμερικής, από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Πρόκειται για μία ιστορικής σημασίας εξέλιξη, η οποία γίνεται για πρώτη φορά στα χρονικά του εκκλησιαστικού βίου της Ομογένειας και η οποία στοχεύει στην δυνατότητα λήψεων αποφάσεων επιτοπίως.

Συγκεκριμένα ανάμεσα στα άλλα προβλέπονται και τα εξής: οι Μητροπολίτες της Αμερικής να εκλέγονται από την εδώ Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο, ενώ η εκλογή του Αρχιεπισκόπου να εξακολουθήσει να είναι προνόμιο του Πατριαρχείου, αλλά να υπάρχει η ουσιαστική και ενεργός συμμετοχή και σύμπραξη της Εκκλησίας της Αμερικής.

Το τριπρόσωπο των υποψηφίων για τον Αρχιεπισκοπικό Θρόνο να καταρτίζεται από την εδώ Ιερά Σύνοδο και κατά προτίμηση εκ των εγχωρίων Ιεραρχών και όχι της αλλοδαπής, ενώ η Σύνοδος του Φαναρίου θα καλείται να επιλέγει τον έναν εκ των τριών. Παρακάτω αναφέρονται αναλυτικές επεξηγήσεις.

Η εξέλιξη αυτή κορυφώθηκε τη Τετάρτη κατά την διευρυμένη σύσκεψη που έγινε στην Αρχιεπισκοπή, υπό την Προεδρία του Αρχιεπισκόπου κ. Δημητρίου, με την παρουσία των Μητροπολιτών και Επισκόπων και από έναν κληρικό και λαϊκό από κάθε Επισκοπή αντιπροσωπευτικά από τον κλήρο και τον λαό. Ο νέος Καταστατικός Χάρτης αρχικά δομήθηκε και διατυπώθηκε βάσει του ισχύσαντος μέχρι το 1996, από ειδική επιτροπή εξ Ιεραρχών, ειδημόνων του Κανονικού Δικαίου, και Νομικών, καθώς επίσης και αντιπροσώπων εκ του κληρικού και λαϊκού στοιχείου της Εκκλησίας. Υπήρξαν τρεις Συνοδικές συνεδριάσεις οι οποίες συζήτησαν διεξοδικώς και επισταμένως το κείμενο και με την σύσκεψη της Τετάρτης ολοκληρώθηκε η πορεία της διαδικασίας. Απομένει μονάχα να γίνουν μερικές λεκτικές διορθώσεις και να αποσταλεί στο Φανάρι.

Εν τω μεταξύ πέρα από το ζήτημα του νέου Καταστατικού Χάρτη, την Τετάρτη έγιναν κι άλλες συσκέψεις μεταξύ Αρχιεπισκόπου και Ιεραρχών κατά τις οποίες υπήρξε ενημέρωση για την πορεία των οικονομικών, το ζήτημα της οικονομικής απαίτησης του κ. Σπυρίδωνα, την προεδρία της Σχολής και τα διατρέξαντα στην Εκτελεστική Επιτροπή την προηγούμενη μέρα.

Οι συσκέψεις εξελίχθηκαν κατά την ακόλουθη σειρά: Κατ’ αρχήν σε συμφωνία κατέληξε η αντιπροσωπευτική διευρυμένη σύσκεψη αντιπροσώπων κληρικών και λαϊκών από κάθε Επισκοπή, με επικεφαλής τους οικείους Μητροπολίτες ή Επισκόπους, η οποία συνήλθε εκτάκτως την Τετάρτη στην Αρχιεπισκοπή, υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου κ. Δημητρίου και συζήτησε διεξοδικά και αποκλειστικά το νέο Καταστατικό Χάρτη της Αρχιεπισκοπής.

Από την σύσκεψη, η οποία έλαβε τη μορφή ημερίδας, απουσίαζαν οι Μητροπολίτες Αγίου Φραγκίσκου κ. Αντώνιος, ο οποίος εξακολουθεί να βρίσκεται σε επίσκεψη στην Ελλάδα και ο Μητροπολίτης Ντένβερ κ. Ησαΐας, πλην όμως αμφότεροι είχαν στείλει αντιπροσώπους από τις Επισκοπές τους αντιστοίχως.

Έγινε η ανάγνωση του κειμένου του Καταστατικού και ακολούθησε διάλογος και ευρεία ανταλλαγή απόψεων, ενώ έγιναν και κάποιες αλλαγές βασικώς όμως διατύπωσης και λεκτικής δομής περισσότερο, παρά ουσίας. Αντιπρόσωποι κληρικοί και λαϊκοί που έλαβαν μέρος στη σύσκεψη είπαν στον «Ε.Κ.» πως ιδιαίτερα ομιλητική ήταν η κ. Ελένη Χατζηγιαννάκη-Μπέντερ, καθηγήτρια της νομικής του πανεπιστημίου του Φόρνταμ, η οποία έθεσε και θέμα για την χρήση των όρων «Ιεραρχική Εκκλησία», ενώ συνάμα ρώτησε γιατί είναι αναγκαίο ο εκάστοτε Αρχιεπίσκοπος να είναι γνώστης αμφοτέρων των γλωσσών, Ελληνικής και Αγγλικής, περνώντας το μήνυμα πως η Αγγλική είναι αρκετή. Ακόμα ήγειρε την αξίωση όπως κατά την εκλογή Ιεραρχών, οι λαϊκοί να έχουν ουσιαστικό λόγο και όχι απλώς συμβουλευτικό, πράγμα το οποίο απορρίφθηκε.

Ο πρωτοπρεσβύτερος Πίτερ Σάλμας από την Καλιφόρνια, απαντητικά προς τα λεγόμενα της κ. Μπέντερ, συνέστησε όπως η επιτροπή παραμείνει σταθερή επί της γραμμής και δομής του προετοιμασθέντος από την αρμόδια επιτροπή και διεξοδικώς μελετηθέντος από την Σύνοδο Καταστατικού.

Όπως ήδη έχει γράψει ο «Εθνικός Κήρυξ», ο νέος Καταστατικός Χάρτης, είναι ουσιαστικά μία προσαρμογή του Χάρτη του 1978, ο οποίος ίσχυε μέχρι τον Ιούλιο του 1996, οπότε με την αποχώρηση του Αρχιεπισκόπου πρώην Αμερικής κ. Ιακώβου, ετμήθη η μέχρι τότε Αρχιεπισκοπή Βορείου και Νοτίου Αμερικής σε τέσσερα μέρη. Το τελικό διαλυτικό πλήγμα του Καταστατικού Χάρτη, επήλθε τον Νοέμβριο του 1998, με το επινοηθέν σχήμα της Μητροπολιτοποίησης των μέχρι τότε Επισκόπων, οι οποίοι εκλέχτηκαν σε ανύπαρκτες σήμερα Μητροπόλεις της Μικράς Ασίας και του Πόντου, και ταυτοχρόνως εξονομάσθηκαν «Πρόεδροι» των Επισκοπών εν Αμερική.

Όπως ήδη αποκάλυψε ο «Εθνικός Κήρυξ», ο καινούργιος Καταστατικός Χάρτης προβλέπει την ανύψωση των Επισκοπών σε Μητροπόλεις και εκλογή των Μητροπολιτών στις ομώνυμες Μητροπόλεις, οι οποίες υπογραμμίζεται δεν θα είναι αυτόνομες και αυτοδιοίκητες. Διευκρινίζεται ότι οι Μητροπόλεις δεν θα υπάγονται απευθείας στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, αλλά θα συγκροτούν τη μία ενιαία και αδιαίρετη Αρχιεπισκοπή Αμερικής, υπό την Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο, προεδρευόμενη από τον Αρχιεπίσκοπο.

Το νέο Καταστατικό προβλέπει την Εκκλησιολογική και Κανονική υπαγωγή της Αρχιεπισκοπής Αμερικής στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, ενώ ταυτόχρονα προβλέπει είδος τι αυτονομίας κατά το πρότυπο της Εκκλησίας της Κρήτης, η οποία διοικείται από ημιαυτόνομο καθεστώς.

Η εκλογή του Αρχιεπισκόπου θα εξακολουθήσει να είναι προνόμιο του Πατριαρχείου, αλλά με την ουσιαστική σύμπραξη της Εκκλησίας της Αμερικής στον καταρτισμό του τριπροσώπου, τα οποία να προέρχονται εκ των ενόντων Ιεραρχών κατά προτίμηση και όχι εκ της αλλοδαπής.

Το λαϊκό στοιχείο διατηρεί την αρμόζουσα θέση του στον σύνολο εκκλησιαστικό βίο, όπως απορρέει από τα εκκλησιαστικά και κανονικά θέσμια και την μακρόχρονη Παράδοση της Εκκλησίας. Πηγές προσκείμενες προς το Πατριαρχείο αξιολογούσαν πως το Φανάρι ακολουθεί τη γραμμή του «κράτει ό έχεις», πράγμα το οποίο σημαίνει κατά το μάλλον απόρριψη του προτεινόμενου Καταστατικού, «οπότε θα οδηγηθούμε εκ νέου σε κρίση», προβλέπουν.

Εν τω μεταξύ υψηλόβαθμοι εκκλησιαστικοί παράγοντες, αλλά και επιφανείς λαϊκοί, παρατηρούσαν στον «Εθνικό Κήρυκα», πως «θα ήταν συνετό εκ μέρους του Πατριάρχη Βαρθολομαίου να γίνει αποδεκτό ως έχει το προτεινόμενο Καταστατικό ημιαυτονομίας για να αποφευχθούν άλλες καταστάσεις...» υπογράμμιζαν με νόημα.

Αποφασίσθηκε κατά τη σύσκεψη όπως γίνουν οι λεκτικές και οι προσαρμογές διατύπωσης και αποσταλεί το τελικό πλέον κείμενο στο Πατριαρχείο για τα περαιτέρω. Τα αντίγραφα του Καταστατικού τα οποία μοιράσθηκαν στην αρχή της σύσκεψης στους συνέδρους, συλλέχθηκαν και πάλι στο τέλος για να μη υπάρξει διαρροή.

Εξ άλλου το απόγευμα της Τετάρτης ο Αρχιεπίσκοπος κ. Δημήτριος, κάλεσε τους Συνοδικούς Αρχιερείς σε ένα είδος άτυπης σύσκεψης και τους ενημέρωσε για τα διαμειφθέντα στη συνεδρίαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου τη προηγούμενη μέρα, η οποία ασχολήθηκε κατά το πλείστον με ζητήματα οικονομικής φύσεως.

Κατέστη γνωστό ότι συγκεκριμένα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής, όπως λόγου χάρη ο κ. Μπεχράκης εκ Βοστώνης και ο κ. Μπούρας εκ Νέας Ιερσέης, θα συμβάλλουν με προσωπικές τους δωρεές για την οικονομική ανακούφιση της Αρχιεπισκοπής, η οποία αντιμετωπίζει ως γνωστόν έλλειμμα ύψους 5 εκατομμυρίων δολαρίων, κληροδοτηθέν από την διαρρεύσασα τριετία του κ. Σπυρίδωνα. Η σύναψη του δανείου ακόμα δεν επετεύχθη, ενώ δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο ο Αρχιεπίσκοπος κ. Δημήτριος να ζητήσει από την Ηγεσία των 100 ,κατά το συνέδριό της στην Ουάσιγκτον το οποίο αρχίζει σήμερα, να συνδράμει ουσιαστικά για να βγει η Εκκλησία από το πνιγηρό αδιέξοδο.

Αναφορικά με τις απαιτήσεις του σημερινού εψηφισμένου Μητροπολίτη Χαλδίας κ. Σπυρίδωνα, το θέμα φαίνεται να δρομολογείται, με την δημιουργία ειδικού ταμείου εν ονόματι του Πατριαρχείου, ονομαζόμενο Patriarchal Fund, από γενναίες συνεισφορές πλούσιων ομογενών, μερικοί από τους οποίους είναι φίλοι του κ. Σπυρίδωνα και μέλη του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου, με πρωτουργό τον κ. Μιχαήλ Καντώνη εκ Φλόριδας, ο οποίος ήδη έχει διαθέσει ποσό ενός εκατομμυρίου δολαρίων προς τον σκοπό αυτόν. Ο κ. Σπυρίδων θα αντλεί από τους τόκους αυτού του Πατριαρχικού Ταμείου, το κατά μήνα χρηματικό του επίδομα, το οποίο θα κυμαίνεται μεταξύ 60 και 80 χιλιάδες δολάρια κατ’ έτος. Διευκρινίζεται ότι η Αρχιεπισκοπή δεν θα επιβαρύνεται οικονομικώς για την χρηματοδότηση του κ. Σπυρίδωνα.

Το ερώτημα ωστόσο που εγείρεται από εκκλησιαστικούς παράγοντες είναι, ποιός ή ποίοι θα διαχειρίζονται αυτό το Πατριαρχικό Ταμείο, εάν θα χρησιμοποιείται ο αριθμός φοροαπαλλαγής της Αρχιεπισκοπής προκειμένου οι δωρεές να εκπίπτουν της φορολογίας ή εάν το Ταμείο αυτό διαθέτει, ως ήδη λέγεται, δικό του αριθμό φοροαπαλλαγής.

Πηγές είπαν στον «Ε.Κ.» πως προ ετών επί Αρχιεπισκοπίας ακόμα Ιακώβου, ο Πρωτοπρεσβύτερος Αλέξανδρος Καρλούτσος, σημερινός διευθυντής της Ηγεσίας των 100, και συνδεόμενος με στενή φιλία και συνάφεια με τον Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο, είχε ιδρύσει ένα Πατριαρχικό Ταμείο και μάλιστα δίχως τη γνώση και τη γνώμη του τότε Αρχιεπισκόπου κ. Ιακώβου.

Προς τη λύση αυτή φαίνεται να έχει συμφωνήσει και το Πατριαρχείο, το οποίο ωστόσο θέτει ως απαραίτητο όρο την μετάβαση του κ. Σπυρίδωνα εκεί και την τακτοποίηση πρώτα της Εκκλησιολογικής και Κανονικής του εκκρεμότητας και μετά να αρχίσει η χρηματοδότηση του κ. Σπυρίδωνα, αφού σε τελευταία ανάλυση τα χρήματα αυτά θα προέρχονται από Πατριαρχικά κεφάλαια.

Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Σπυρίδων με επιστολή του τον περασμένο Σεπτέμβριο διεμήνυσε τον Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο, ότι αποσύρεται της ενεργού εκκλησιαστικής διακονίας, μη αποδεχθείς τη μετάθεσή του στη Μητρόπολη Χαλδίας. Απ’ όσο μπορεί να γνωρίζει ο «Ε.Κ.», ο κ. Σπυρίδων δεν φαίνεται μέχρι στιγμής πρόθυμος να μεταβεί στη Κωνσταντινούπολη, οπότε και η εκκρεμότητα του χρηματικού του επιδόματος θα συνεχισθεί.

Εξ άλλου ο Αρχιεπίσκοπος κ. Δημήτριος πληροφόρησε επίσημα τους Συνοδικούς για την εισήγηση της επιτροπής εξεύρεσης προέδρου για την Θεολογική Σχολή ειπών ότι προτάθηκε ο κ. Βαν Κουφουδάκης. Υπενθυμίζεται ότι την ίδια μέρα, τη Τετάρτη δηλαδή, ο «Ε.Κ.» είχε αποκαλύψει την σχετική είδηση.

Ο Αρχιεπίσκοπος είπε στα μέλη της Συνόδου ότι θα τα καλέσει σε σύσκεψη και μαζί τον κ. Κουφουδάκη προκειμένου να υπάρξει ανταλλαγή απόψεων πριν από την επίσημη ανακοίνωση για την ανάθεση της προεδρίας της Σχολής. Αρκετοί Ιεράρχες εκφράσθηκαν θετικά για τον κ. Κουφουδάκη. Ο Αρχιεπίσκοπος είπε ακόμα ότι δεν αποκλείεται πως αμφότεροι οι κοσμήτορες, τόσο του Ελληνικού Κολεγίου δηλαδή, όσο και της Θεολογικής Σχολής να είναι κληρικοί.

[ Ομογενειακά | www.omogeneiaka.net/B5-06.htm  -  6 Μαΐου 2000 ]