top

Πρωϊνή (Νέας Υόρκης) - 1 Φεβρουαρίου 2000

Εντυπωσιακή η γιορτή των Ελληνικών Γραμμάτων στο Σικάγο

Βραδιά μυσταγωγίας και θυσίας στο πανανθρώπινο ελληνικό πνεύμα. Εκτενή αναφορά στο έργο του αείμνηστου καθηγητή Φώτη Λίτσα. Μητροπολίτης Ιάκωβος: "Εκείνοι που βαπτίζονται στο Ελληνικό Πνεύμα και στην κολυμβήθρα της Ορθοδοξίας, κάνουν ένα σωστικό αρραβώνα".

   ΣΙΚΑΓO. - Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑΤOΥ

Την περασμένη Τετάρτη, 26 Ιανουαρίου, στο Cultural Center του Σικάγου, αναγεννήθηκε η γιορτή των Ελληνικών Γραμμάτων, που κινδύνευε να ισοπεδωθεί από την τυπικότητα και την κονσερβοποιημένη επανάληψή της. Μαζί με τη γιορτή, που ελπίζουμε να μην ήταν φωτοβολίδα, αναγεννήθηκε στην πόλη μας η σημασία των Ελληνικών Γραμμάτων, δόθηκε έμφαση στα διδάγματα και στη διαχρονικότητα του ελληνικού πολιτισμού και πνεύματος και το σπουδαιότερο, δείχτηκε } η άκλεινη συμπόρευση της Ορθοδοξίας με τον Ελληνισμό που η μία αποτελεί το μισό θησαυρό του άλλου και τανάπαλιν, για να θυμηθούμε τα λόγια του πρώην αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Σπυρίδωνα.

Όλα τα κείμενα ήταν μικρά, μα μας έλεγαν τόσα πολλά! Απλά κι' απέριττα τα σκηνικά. Μα φάνταζαν χρυσά, καθώς τα' λουζε το φωτοστέφανο του ελληνικού κάλλους. Βραδιά Μυσταγωγίας και θυσίας στο πανανθρώπινο Ελληνικό πνεύμα. Ένα πάντρεμα αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, μελοποιήμενης ελληνικής ποίησης και Ορθοδοξίας. Ένα δίωρο αγλάϊσμα ακοής και θύμησης. Ένα ζύμωμα, μεγάλων και μικρών που αγκαλιαστά τραγουδούσαν και έψελναν στο όραμα συνέχισης της εθνικότητας μας, που γι αυτό ποτέ δεν πεθαίνει.

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Η εκδήλωση άρχισε με το τροπάριο "Άξιον εστίν" και τα απολυτίκια των Τριών Ιεραρχών που έψαλλε χορωδία ιερέων, υπό τη διεύθυνση του π. Απόστολου Γεωργαφέντη. Ακολούθησε ολιγόλεπτη μαγνητοφωνημένη ομιλία του αείμνηστου καθηγητή Φώτη Λίτσα, που ήταν και ο εμπνευστής της καθιέρωσης της γιορτής των Ελληνικών Γραμμάτων στην πόλη μας. Στη συνέχεια ο συντονιστής Εκπαίδευσης κ. Ιωάννης Ευθυμιόπουλος τιμώντας τη μνήμη του πρόωρα χαμένου Φώτη Λίτσα ανέφερε τα εξής: " Σήμερα μας δίνεται η ευκαιρία να τιμήσουμε όλους αυτούς που έφυγαν, που πρόσφεραν, που δίδαξαν, που σμίλεψαν ψυχές. Oλους τους αφανείς και επιφανείς που τίμησαν την Ομογένεια. Σκύβοντας πάνω στην ψυχή της φυλής μας, θα νοιώσουμε ζωτικότητα και δημιουργικές δυνάμεις. Οι δυνάμεις αυτές περιμένουν το χέρι που θα τις καλλιεργήσει, θα τις διευθύνει για να καρποφορήσουν από ένα νέο και πλούσιο άνθισμα". Στη συνέχεια ο κ. Ευθυμιόπουλος διάβασε απόσπασμα από βιβλίο του Φώτη Λίτσα. "Τα Ελληνικά Γράμματα δεν διατρανώθηκαν σαν στενός φυλετικός σωβινισμός, αλλά σαν μια πλατύτερη πνευματική προσφορά και καταξίωση που συντελέστηκε μέσα στο στοχασμό και το μόχθο του Έλληνα Διανοητή και Δάσκαλου. Και μεταμορφώθηκαν σε ιδέες και ιδεώδη που ξεπήδησαν από τον Ελληνισμό για να αγκαλιάσουν την Οικουμένη και να την ξανανοιώσουν πνευματικά. Και έγιναν έτσι η βάση για μια παραπέρα καλλιέργεια που μπορεί να κάνει τον κόσμο πιο δίκαιο, πιο όμορφο και πιο ανεκτικό. Ενα κόσμο με σημασία και γνώση".

Επίσης στη μνήμη του Φώτη Λίτσα, ο Δημήτρης Κουκιάδης διάβασε το πιό κάτω κείμενο από το βιβλίου του Κ. Τσάτσου "Η ζωή σε απόσταση". "Περιπλανώμενος σ'όλες τις χώρες, σε όλες τις θάλασσες - Εγνών άστεα και νόον ανθρώπων- φόρτωσα το καΐκι μου με ποικίλη πραγμάτεια, ό,τι έβρισκα στο δρόμο μου. Κάθε τόσο στάθμευα σε κάποιον τόπο και πούλαγα κάτι και κάτι αγόραζα. Και απ' όλη την περιπλάνησή και την εμπορία μου έμεινε ως κέρδος ότι έμαθα να στοχάζομαι σχετικά καθαρά και σχετικά καθαρά να εκφράζω τους στοχασμούς μου σε μιά γλώσσα πλούσια για την ποίηση, αλλά άπλαστη ακόμη για τη στόχαση, μια γλώσσα που λίγοι γράφουν και ακόμη λιγότεροι διαβάζουν. Όλα τα χαρίσματα με τα οποία με προίκισε ο Θεός τα πήρα μαζί μου στον τάφο. Τα μόνα που θα μείνουν λιγάκι περισσότερο είναι όσα αποτυπώθηκαν στα γραφτά μου, οι μνήμες της συμπεριφοράς μου, όσες κράτησε η ιστορία και κάποιες κάπως αξιόλογες πράξεις μου. Κάθε μέρα έχει τον εσπερινό της. Θυμάσαι τους ανθρώπους με τους οποίους κατά καιρούς συμβάδισες, τις αγάπες, τις φιλίες, τις συντροφιές. Να τους ευχαριστείς και να τους συγχωρείς. Αν μπορούσαμε να παίρναμε πέρα από τον τάφο τη ματιά που αγαπήσαμε στη ζωή μας, τι γλυκός που θάτανε ο θάνατος. Εκείνος που έκλαψε πέθανε. Το κλάμα του έμεινε στους αιώνες".

ΘΕΑΤΡΙΚΗ OΜOΔΑ

Έκπληκτους άφησαν τους 350 και πλέον θεατές που παρευρέθηκαν στην εκδήλωση, τα παιδιά της θεατρικής ομάδας του Αγίου Χαράλαμπου που με καθάρια ελληνικά και τα κατάλληλα κοστούμια ερμήνευσαν την τραγωδία του Ευρυπίδη "Ιφιγένεια εν Αυλίδι". Αμέσως μετά ο δρ. Ιωάννης Δαλάπας εξαιρετικά απέδωσε το μονόπρακτο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος που είχε γράψει ειδικά για τη βραδιά η κα Αθανασία Ευθυμιόπουλου.

ΤΡΑΓOΥΔΙ - ΠOΙΗΣΗ

Στη συνέχεια το πρόγραμμα περιελάμβανε τραγούδια και ποιήματα, όπως: "Μαρμαρωμένος Βασιλιάς" το ποίημα του Oδυσσέα Ελύτη "Το Τρελοβάπορο" που απήγγειλε η Μαριάνα Καλτσά, το τραγούδι "Το πέλαγο είναι βαθύ" που τραγούδησε εξαιρετικά και συγκίνησε μέχρι δακρύων η δεκάχρονη Φραντζέσκα Τζιάνη συνοδεύομενη από την Μαρία Σκλαβούνου και τον Μάκη Ευθυμιόπουλο. Το μουσικό ποιητικό μερός της γιορτής για τα Ελληνικά Γράμματα συνεχίστηκε με τα τραγούδια "Έκτωρ και Ανδρομάχη", "Ρωμιοσύνη", "O Κήπος", "Της αγάπης αίματα", "Χρυσοπράσινο φύλλο" και διαβάστηκε απόσπασμα "Από τα Ανοιχτά Χαρτιά", του Oδυσσέα Ελύτη. Ακολούθως η κα Αθανασία Ευθυμιόπουλου έκανε μία μικρή ιστορική αναδρομή του Ελληνικού Κάλλους διαβάζοντας το πιο κάτω ωραίο κείμενο. "Ψάχνω τις ρίζες μου, κι απολαμβάνω τη ζωή ταξιδεύοντας στα βάθη των αιώνων σ'ένα ταξίδι που δεν έχει τελειωμό. Ανοίγω τις πύλες του Θεού και της δημιουργίας του, ξεθάβω μνήμες κι αναρωτιέμαι που σταματάει ο μύθος και η λαϊκή φαντασία. Κι' όσο ξεφυλλίζω την Ιστορία αγαλλιάζω ταξιδεύοντας πάνω στα σημάδια της. Και είπε ο Θεός να γίνει φώς, κι έγινε φώς. Το φώς που φώτισε και φωτίζει τα βήματά μας. Δημιούργησε τον άνθρωπο και γέννησε την Ελλάδα και την πλούτισε με όλα τα αγαθά και τις ομορφιές του κόσμου και την έκανε περιούσιο λαό του, διατηρώντας 2.500 χρόνια τώρα αλώβητη την ταυτότητα του Έλληνα και τον αφήνει να ξεδιπλώνει κάθε μέρα που περνά τα χαρακτηριστικά που τον καθιέρωσαν στην ιστορική συνείδηση των λαών. Μυθολογία και εικόνες, ηρωικές πράξεις που μας ανεβάζουν στην κορφή του Ολύμπου, στις ομηρικές αξίες, στο υπερφυσικό παντρεμένο με το ανθρώπινο, ένα παιχνίδι φαντασίας που μετουσιώνεται στην κάθαρση της τραγωδίας του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευρυπίδη και ενώνει το χθές με το σήμερα σ'ένα στρόβιλο εκπλήξεων, πόνου και χαράς, αγάπης και μίσους, προκαταλήψεων και παθών γεμάτα από το φώς του Αιγαίου και των κυμάτων του γαλάζιου και του ωραίου του αγνού και του ατελείωτου ονείρου".

Η εκδήλωση έκλεισε με τα τραγούδια "Της Δικαιοσύνης Ηλιε Νοητέ" και "Λίγο Ακόμα". O ενθουσιασμός των θεατών ήταν τόσο μεγάλος που με παρατεταμένα χειροκροτήματα υπεχρέωσε τη χορωδία να συνεχίσει για λίγο ακόμα επαναλαμβάνοντας μερικά τραγούδια.

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜOΙ

Στη συνέχεια απηύθυναν χαιρετισμούς ο Γενικός πρόξενος της Ελλάδας στο Σικάγο κ. Γαβριήλ Κοπτσίδης και ο μητροπολίτης κ. Ιάκωβος. Στο χαιρετισμό του ο κ. Κοπτσίδης μεταξύ άλλων ανέφερε...."Η συμβολή των Ελλήνων της διασποράς δεν έπαψε και δεν παύει να είναι σημαντική για την περαιτέρω εξέλιξη των Ελληνικών Γραμμάτων. Γενικότερα πολύτιμη είναι η συμβολή των Αποδήμων πνευματικών ανθρώπων στην εξέλιξη της νεοελληνικής λογοτεχνίας στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Ευρώπη, στην Αυστραλία και παλαιότερα στην Αλεξάνδρεια. Οι τρείς ιεράρχες, οι μέγιστοι Φωστήρες της εκκλησίας μας κατά τον υμνωδό, με την ανεκτίμητη προσφορά τους σε επίπεδο απαράμιλλης προβολής του κάλλους των Ελληνικών Γραμμάτων που διακόμισαν ανεπανάληπτα, έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον. Η προσφορά αυτή αποτελεί παράλληλα και υποθήκη για να μας υπενθυμίζει το χρέος μας να τιμούμε τα Ελληνικά Γράμματα και να είμαστε μνήμονες της φωνής τους στη διαμόρφωση του παγκόσμιου γίγνεσθαι".

Στη συνέχεια χαιρετισμό απηύθυνε ο μητροπολίτης Κρήνης και πρόεδρος της επισκοπής Σικάγου κ. Ιάκωβος. Η ομιλία του κ. Ιακώβου, άφησε έκπληκτους τους παρισταμένους αφού για πρώτη, τουλάχιστον στην πόλη μας φορά ακούστηκαν από στόμα ιεράρχου τόσοι ύμνοι για την Ελλάδα, τα Ελληνικά Γράμματα το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα, την Ελληνική Γλώσσα και την παράδοση μας. Σε ένα σημείο του λόγου του ο κ. Ιάκωβος τόνισε "Σας παρακαλώ μη λησμονείτε την Ελλάδα σε ό,τι καλό και ωραίο προσέφερε και προσφέρει σε μας και σε όλη την Οικουμένη".

OΜΙΛΙΑ ΙΑΚΩΒOΥ

Το πλήρες κείμενο της ομιλίας του κ. Ιακώβου έχει ως εξής: "Είμαι συγκινημένος και ενθουσιασμένος σε ό,τι είδαμε και ακούσαμε απόψε. Ήταν μία έκφραση της ελληνικής συνείδησης, παράδοσης Χριστιανικής Ορθοδοξίας Από τα παλιά τα χρόνια με την Ιφιγένεια εν Αυλίδι που με τόσο καλά απέδωσαν τα παιδιά, το Βυζάντιο, τους Χριστιανικούς χρόνους και την νεώτερη Ελλάδα, παρουσιάσαμε αυτό τον αρραβώνα της Ελληνορθοδοξίας όπως την έζησαν γενεές και γενεές. Εκείνοι που βαπτίζονται στο Ελληνικό Πνεύμα και στην κολυμβήθρα της Ορθοδοξίας, κάνουν ένα σωστικό αρραβώνα. Η σημερινή εκδήλωση μας τα έδωσε όλα. Τα παλιά και τα καινούρια. Τα ελληνικά και τα χριστιανικά. Οι αρχαίες τραγωδίες και τα σημερινά τραγούδια, που έγιναν ύμνοι στις ψυχές των Ελλήνων. Στη σημερινή παγκοσμιότητα το Ελληνικό Πνεύμα πρέπει να παίξει το μεγάλο ρόλο. Η σημερινή εκδήλωση ήταν ιεροτελεστία, ήταν σοβαρή, αγία, επουράνια ιστορική, που πρέπει να μας αφήσει χαράγματα στη συνείδησή μας, που εμείς, σαν παιδιά αυτής της ιστορίας πρέπει να την εκτιμήσουμε, να την καλλιεργήσουμε παραδίνοντάς την αλώβητη στις νεώτερες γενεές. Το Ελληνικό Πνεύμα και η Ορθοδοξία έχουν τη δύναμη να μεταλλάξουν και να μεταμορφώσουν την κάθε κοινωνία. Αρκεί η κοινωνία να θελήσει να υιοθετήσει, ή, να καταλάβει το πλάτος και το μέγεθος που λέγεται Ελληνικός Πολιτισμός. Αυτό έκαναν οι Τρείς Ιεράρχες που τους τιμούμε και τους συνδέουμε με τα Ελληνικά Γράμματα. Ενώ ήταν άγιοι, σοφά πνεύματα χρησιμοποίησαν το υψηλό Ελληνικό Πνεύμα για να μπορέσουν να δώσουν στις κοινωνίες το χριστιανικό δόγμα και πίστη". Στη συνέχεια ο κ. Ιάκωβος αφού ευχαρίστησε όλους όσους συνετέλεσαν στην επιτυχία της εκδήλωσης κατέληξε: "Σας παρακαλώ μην λησμονείτε την Ελλάδα μας. Τη γλώσσα της, την παράδοσή της και ό,τι καλό προσέφερε και προσφέρει σε μας και σε όλη την οικουμένη".

Επίσης, - τόνισε, - σας παρακαλώ η ομογένεια να κάνει ό,τι είπε το τραγούδι. Να πάει πιό ψηλά και πιό ψηλά. Να πάψουμε να δίνουμε την εντύπωση ότι ο Ελληνας είναι συνδεδεμένος μόνο με το σουβλάκι και τον μπακλαβά. Δυστυχώς στις πολιτιστικές και χριστιανικές εκδηλώσεις που έχουμε και την ευθύνη σαν Ελληνες και Ελληνοαμερικανοί τις παραγνωρίζουμε. Λείπει το έργο, λείπει η αγάπη, λείπει ο αγώνας για την καταξίωσή μας. Γι' αυτό σας ξαναπαρακαλώ να μην λησμονείτε την Ελλάδα. Ας αρχίσουμε να πηγαίνουμε πιο ψηλά, όχι για να μας επαινέσουνε αλλά για να δώσουμε το παράδειγμα να ζήσει ο κόσμος πιό ειρηνικά, πιό όμορφα, πιό αγγελικά".

Όπως αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης, όλοι οι παρευρισκόμενοι, ενθουσιωδώς και με παρατεταμένα χειροκροτήματα, χαιρέτισαν την ομιλία του κ. Ιακώβου. O γράφων δεν απέφυγε τον πειρασμό να θέσει την πιο κάτω ερώτηση στο κ. Ιάκωβο. Σεβασμιώτατε, απόψε σας άκουσα εντελώς διαφοροποιημένο αφού για πρώτη φορά με τόση έμφαση και στόμφο, γίνατε κήρυκας του Ελληνικού Πνεύματος, των Ελληνικών Γραμμάτων και της Ελλάδας. Απάντηση: "Η συνείδησή μου, η αγάπη μου, η ιστορία μου με υποχρεώνει να υπερτονίσω, ειδικά αυτήν την εβδομάδα, ό,τι είναι ελληνικό, πολιτισμένο, άγιο και ορθόδοξο".

ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

O Γενικός πρόξενος της Ελλάδας στο Σικάγο κ. Κοπτσίδης εκφράζοντας την άποψή του για την εκδήλωση μας; είπε: "Απόψε μου δόθηκε η ευκαιρία να συναντήσω μέρος από τον υπέροχο κόσμο της ομογένειας. (Σημ. ο κ. Κοπτσίδης βρίσκεται στην πόλη μας περίπου τρείς μήνες) Όταν είσαι κοντά στους κτύπους της καρδιάς αυτού του Ελληνισμού νοιώθεις περισσότερο Έλληνας. Ήταν μία καταπληκτική εκδήλωση. Το ρίγος που πέρασε σε όλους αυτούς τους ανθρώπους και τις αντιδράσεις που είχε όλος αυτός ο κόσμος είναι πολύ καλό σημάδι για να λέμε πως έχουμε εμπιστοσύνη στην ομογένεια, στους Ελληνοαμερικανούς".

Επίσης ο κ. Τομαράς δήλωσε: "Όταν μία ανεπανάληπτη βραδιά. O Ελληνισμός υπάρχει και διαδραματίζει το ελληνικό έργο του. Άψογα τα παιδιά και όλοι όσοι έλαβαν μέρος. Επίσης πολύ καλή η σκηνοθεσία του κ. Μανουσάκη. Τέτοιες εκδηλώσεις μας δίνουν το δικαίωμα να σκεπτόμαστε πως ο Ελληνισμός θα συνεχίσει να υπάρχει".

OΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Άφησα τελευταία να αναφερθώ στους συντελεστές αυτής της εξαιρετικά όμορφης και πρωτοποριακής για τα δεδόμενα της πόλης μας γιορτής των Ελληνικών Γραμμάτων. Τα περισσότερα συγχαρητήρια και ο θαυμασμός όλων μας ανήκουν στο δεκάχρονο κορίτσι την Φραντζέσκα Τζιάννη, η οποία παρ' όλη τη νεαρή ηλικία της κατέπληξε και ενθουσίασε όχι μόνο με την μελωδική φωνή της, αλλά γιατί η παρουσία της τόνωσε όλους μας, αφού είναι σίγουρο πως και άλλοι νέοι και νέες θα μιμηθούν το παράδειγμά της και θα γίνουν άξιοι συνεχιστές του Ελληνισμού. Η χορωδία υπό τη διεύθυνση της Δρ. Μαρία Φουσταλιεράκη-Τακούδη ερμήνευσε άψογα όλα τα τραγούδια. Οι απαγγελίες της Ελένης Γκούβα, Μαριάνας Καλτσά, Δημήτρη Κουκιάδη, Αθανασίας Ευθυμιόπουλου, Δρ. Εύας Πατρικάκου, Μάκη Ευθυμιόπουλου, έδωσαν ξεχωριστή ομορφιά και γοήτευσαν του θεατές. O σκηνοθέτης κ. Μανώλης Μανουσάκης, παρ' όλο τον περιορισμένο χώρο και χρόνο που είχε στη διάθεσή του, έδωσε καταπληκτικά δείγματα δουλειάς του. Τέλος αξίζουν συγχαρητήρια στον Συντονιστή Εκπαίδευσης κ. Γιάννη Ευθυμιόπουλο στους συνεργάτες του στο Γραφείο Παιδείας του Υπουργείου της Ελλάδας, καθώς και στον κ. Μανώλη Γιαννακάκο, Γραφείο Παιδείας Επισκοπής Σικάγου, για την άριστα οργανωμένη και πρωτοποριακή εκδήλωση που δημιούργησαν.

[ Ομογενειακά | www.omogeneiaka.net/B2-01.htm  -  1 Φεβρουαρίου 2000 ]