top

Ημερησία - 1-2 Φεβρουαρίου 2003
Πολιτική // Συνέντευξη

ΣΠΥΡΙΔΩΝ, ΠΡΩΗΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ

Μου αφαίρεσαν τον θρόνο
άνομα συμφέροντα

Ιεροί αφορισμοί κατά του νυν Αρχιεπισκόπου Δημητρίου, του πρώην Ιακώβου, αλλά και του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Σελ. 20-21

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
0 πρώην Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Σπυρίδων καταγγέλλει: Είμαι θύμα άνομων συμφερόντων.
[Σελ. 20-21]

  ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ
Το Πατριαρχείο προτίμησε να ακολουθήσει τους εξωθεσμικούς φίλους του Θρόνου. Για τους δικούς του λόγους, όπως και στην περίπτωση του προκατόχου μου, έκλεισε τα ώτα στην κανονική εκκλησιαστική αρχή που είναι ο αρχιεπίσκοπος

  ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΑΚΩΒΟ
Ο γηραιός προκάτοχός μου στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Αμερικής ουδέποτε απέκρυψε τα αισθήματά του για τον διάδοχό του...

  ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟ
Και η έκδοση μιας απλής άδειας ιεροπραξίας αποτελεί πρόβλημα γι’ αυτόν

  ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΡΥΜΑ
Το ιδιαίτερο του νέου ιδρύματος είναι ότι αποβλέπει στην προώθηση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα απ'τα κανάλια της ελληνικής εκπαίδευσης

  ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗΣ
Δυσκολεύομαι ακόμη να αντιληφθώ, ποιά ακριβώς "πορεία" ακολουθεί η Αρχιεπισκοπή σήμερα. Παράλληλα, γεννώνται πολλά ερωτήματα ως προς την δυνατότητα να ξεπερασθεί η γενική αδράνεια και η στασιμότητα

  ΓΙΑ «ΤΟΝ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ»
Εγώ «τον δρόμον τετέλεκα». Κατέβηκα απ'τη σκηνή με τη συνείδηση ήσυχη τόσο έναντι της Εκκλησίας όσο και του Γένους μου.

Σπυρίδων // Πρώην Αρχιεπίσκοπος Αμερικής

Πύρινη γλώσσα κατά Δημητρίου, Ιακώβου και Βαρθολομαίου

Λάβρος κατά πάντων, με αποκαλύψεις, αιχμές, αλλά και ευθεία επίθεση σε Οικουμενικό Πατριαρχείο, Ιάκωβο και Δημήτριο επανεμφανίζεται δυναμικά στο προσκήνιο ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Σπυρίδων. Η αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στην «Η», λίγες ώρες πριν ανοίξει n αυλαία του ιδρύματος που έχει ιδρύσει ο ίδιος για την Παιδεία και τα ελληνικά γράμματα, στέλνει μήνυμα με πολλούς αποδέκτες...

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ // στη ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΥ

Σεβασμιώτατε, πώς νιώθετε σήμερα που ανήκετε στους «εφησυχάζοντες» του Οικουμενικού Πατριαρχείου;

Ως εφησυχάζων περνάω τις μέρες μου εν «ησυχία και ηρεμία» μακρυά από τα θορυβώδη κέντρα των διαφόρων συναλλαγών. Εχω επιτέλους χρόνο για μελέτη και περισυλλογή. Θεωρώ τον εαυτό μου ιδιαίτερα ευτυχή που έχω αυτήν την ευκαιρία.

►   Πώς νοιώσατε όταν σας αφαιρέθηκε ο τίτλος του Αρχιεπισκόπου Αμερικής και όχι μόνο...

Ηταν κάτι που δεν συνέβη ξαφνικά και που από πολλού ανέμενα. Επομένως είχα όλο τον καιρό να προετοιμασθώ για μια ψύχραιμη και αξιοπρεπή -θέλω να πιστεύω- αντιμετώπιση της πραγματικότητας. Εχω μάθει να ζω με ή χωρίς τίτλους. Εκείνο όμως που δεν έμαθα ακόμη, είναι πώς να ζω με τη διαπίστωση ότι στους ανθρώπους μπορεί να υπάρξει τόσο μεγάλη ανακολουθία μεταξύ έργων και λόγων.

►   Κοιτώντας πιο ψύχραιμα το παρελθόν, τι έχετε να πείτε κάνοντας μια εποικοδομητική αυτοκριτική;

Αρκετά ειπώθηκαν και γράφτηκαν για λάθη και σφάλματα. Αλλωστε, πώς αλλοιώς θα καλλιεργείτο ο δρόμος για όσα αήθη συνέβηκαν; Ο χρόνος όμως κατέδειξε πως οι εξελίξεις της εποχής εκείνης διόλου δεν καθορίζονταν από κάποια ενδεχόμενα λάθη ή παραλείψεις. Προσωπικά χρεώνω στον εαυτό μου το λάθος πως πίστεψα στους θεσμούς. Παράλειψή μου επίσης θεωρώ το ότι δεν είχα περισσότερο χρόνο να αφιερώσω στην παγίωση των πρωτοβουλιών που τον καιρό εκείνο είχαν αναληφθεί για την προώθηση της ελληνικής παιδείας και του ελληνοαμερικανικού λόμπι.

►   Υπάρχει διάχυτη η εντύπωση στους κόλπους της ομογένειας ότι «τον έφαγαν τα συμφέροντα»!

Ασφαλώς τα διάφορα συμφέροντα διεδραμάτισαν καταλυτικό ρόλο. Διαφορετικά δεν θα είχαν σήμερα στα χέρια τους τα ηνία της Αρχιεπισκοπής οι λίγοι εκείνοι -κυριολεκτικά μια δράκα ανθρώπων- που πρωτοστάτησαν στη δαπανηρή δημιουργία εντυπώσεων περί ανωμαλίας και διχασμού. Τα πράγματα μιλούν αφ' εαυτών ...

►   Απομακρυνθήκατε στο όνομα της «ενότητας». Πώς το σχολιάζετε;

Διχασμός σημαίνει ότι μοιράζεται ο λαός σε δύο μερίδες ή, αν θέλετε, σε μεγάλες φατρίες. Τέτοιο φαινόμενο δεν υπήρξε. Απλώς ήταν μια «καραμέλλα» για να παγιωθούν οι εντυπώσεις προκειμένου να επέλθουν οι γνωστές εξελίξεις.

Διχασμός σημαίνει ότι μοιράζεται ο λαός σε δύο μερίδες ή, αν θέλετε, σε μεγάλες φατρίες. Τέτοιο φαινόμενο δεν υπήρξε. Αν όντως υπήρχε διχασμός, δεν θα εξέλιπε εν μια νυκτί, μόλις δηλ. τρείς ή τέσσερις άνθρωποι επανακατέλαβαν τις παληές τους θέσεις στη διοίκηση της Αρχιεπισκοπής. Απλώς ήταν μια «καραμέλλα» για να παγιωθούν οι εντυπώσεις προκειμένου να επέλθουν οι γνωστές εξελίξεις. Επρεπε να εφευρεθεί μια αξιόπιστη δικαιολογία για να συμβούν όσα περίεργα συνέβηκαν!

►   Παρεμβάσεις πολιτικού χαρακτήρα εκ μέρους και της ελληνικής κυβέρνησης υπήρξαν;

Αυτά τα επίσης κατασκευασμένα σενάρια αδυνατώ να τα υιοθετήσω και να τα πιστέψω. Διατηρούσα άριστες σχέσεις με τον πρωθυπουργό κ. Κώστα Σημίτη και με τους άλλους υπουργούς της κυβέρνησής του.

Επιβεβαιώνεται άλλωστε η αλήθεια αυτή και απ'τη επίσημη υποδοχή μου στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 1999, λίγους μόλις μήνες πρίν την παραίτησή μου. Απλώς, στο τέλος της πράξης κάποιοι μικρού βεληνεκούς πολιτικοί συνέπραξαν για να εισπράξουν χειροκροτήματα. Ετσι συμβαίνει πάντα.

►   Τι έφταιξε και τα πράγματα ήρθαν τελείως αρνητικά για Σας...

Απλούστατα το Πατριαρχείο προτίμησε να ακολουθήσει τους εξωθεσμικούς φίλους του Θρόνου. Για τους δικούς του λόγους, όπως και στην περίπτωση του προκατόχου μου, έκλεισε τα ώτα στην κανονική εκκλησιαστική αρχή που είναι ο αρχιεπίσκοπος. Φρονώ πως η ηγεσία της Μητέρας Εκκλησίας πρέπει να έχει την ωριμότητα να χαρτογραφεί την πραγματικότητα όπως είναι και όχι όπως την παρουσιάζουν συνήθως οι πλάνες σειρήνες.

Δεν αποκλείεται συνάντηση με τον Πατριάρχη

►   Σήμερα, αν η Εκκλησία και πιο συγκεκριμένα το Οικουμενικό Πατριαρχείο σας ανέθετε μια άλλη αποστολή, θα δεχόσασταν;

Πρέπει να γνωρίζουμε όλοι, πότε έκλεισε η αυλαία και πότε πρέπει να κατέβουμε απ'τη σκηνή. Για μένα, νομίζω, η στιγμή αυτή ήλθε οριστικά κι αμετάκλητα.

►   Υπάρχει το ενδεχόμενο να συναντηθείτε στο απώτερο μέλλον με τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο; Θα το θέλατε ;

Ο άνθρωπος γεννήθηκε για το διάλογο και τη συνάντηση. Επομένως, μια τέτοια συνάντηση δεν αποκλείεται καθόλου.

►   Αν σας ζητούσε σήμερα το Οικουμενικό Πατριαρχείο να υπηρετήσετε την Εκκλησία, από κάποια άλλη θέση, θα το κάνατε;

Οπως ανέφερα προηγουμένως, εγώ «τον δρόμον τετέλεκα». Κατέβηκα απ'τη σκηνή με τη συνείδηση ήσυχη τόσο έναντι της Εκκλησίας όσο και του Γένους μου.

►   Παρακολουθείτε τα δρώμενα και τις εξελίξεις που διαδραματίζονται σήμερα στο εσωτερικό της Εκκλησίας της Αμερικής;

Χάρις στο διαδίκτυο βρίσκομαι σέ τακτική επικοινωνία με πολλούς παληούς φίλους και παρακολουθώ με προσοχή τα της Εκκλησίας της Αμερικής. Δυσκολεύομαι ακόμη να αντιληφθώ, ποιά ακριβώς «πορεία» ακολουθεί η Αρχιεπισκοπή σήμερα. Παράλληλα, γεννώνται πολλά ερωτήματα ως προς την δυνατότητα να ξεπερασθεί η γενική αδράνεια και η στασιμότητα που, συμφωνα με ιεράρχες και σημαίνοντες λαϊκούς της Αρχιεπισκοπής, επικρατεί σήμερα στην εκεί Εκκλησία.

►   Πώς σχολιάζετε το αποτέλεσμα της πρόσφατης κληρικολαϊκής και το νέο σύνταγμα που τελικά παραχώρησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο;

Η πρόσφατη Κληρικολαϊκή Συνέλευση της Αρχιεπισκοπής στο Λος Αντζελες απέρριψε βασικά το πατριαρχικό σχέδιο του νέου αρχιεπισκοπικού συντάγματος (καταστατικού χάρτη) και ζήτησε να δοθεί καθεστώς ημιαυτονομίας στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής. Στο μεταξύ, το Πατριαρχείο ενέκρινε συνοδικά το αρχικό του σχέδιο, ορίζοντάς το ως το ισχύον από τούδε καταστατικό της Αρχιεπισκοπής. Η δυσκολία έγκειται στο ότι, σύμφωνα με το μέχρι τούδε αρχιεπισκοπικό καταστατικό που είχε εγκριθεί απ'τη Σύνοδο του Πατριαρχείου το 1977, η αλλαγή συντάγματος γίνεται και με έγκριση της κληρικολαϊκής συνέλευσης, που μέχρι στιγμής δεν υπάρχει όμως. Πληροφορούμαι πως μεθοδεύεται σιγά σιγά η αντίδραση για τις διαδικασιακές μεθόδους που ακολουθήθηκαν. Πρωταγωνιστεί στην προσπάθεια αυτή ο γνωστός παρεκκλησιαστικός οργανισμός OCL (Λαϊκοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί) που στο Λος Αντζελες πρωτοστάτησε στην απόρριψη του πατριαρχικού σχεδίου. Σήμερα επιχειρεί να οργανώσει αντιστασιακές δραστηριότητες στο χώρο των κοινοτήτων, ενώ καλλιεργεί παράλληλα την αυτονομιστική κίνηση με συστηματικότητα. Η κατάσταση, όπως αντιλαμβάνεσθε, γίνεται πάλι έκρυθμη.

►   Στο βιβλίο της κας Φραγκούλη γίνεται συχνή αναφορά για μηχανισμούς που έδρασαν επί των ημερών σας...

Πρόκειται πάντα για τους ίδιους μηχανισμούς και τα ίδια ακριβώς πρόσωπα. Θα έπρεπε η Μήτηρ Εκκλησία, προς περίσωση του ίδιου της του κύρους και γοήτρου να είχε πρό πολλού απομονώσει τα άτομα αυτά που θεωρούνται μάλιστα «πατριαρχικοί φίλοι» και να ενισχύσει τη θέση της κανονικής εκκλησιαστικής αρχής που ειναι ο εκάστοτε αρχιεπίσκοπος, αν πρόκειται να ξεπερασθεί κάποτε η στασιμότητα που, όπως υποστηρίζουν ιεράρχες της Αμερικής και επίλεκτα στελέχη της παρούσης αρχιεπισκοπικής διοίκησης, κακατρύχει σήμερα την Αρχιεπισκοπή.

►   Τι ακριβώς εξυπηρετεί το νέο ίδρυμα;

Ειναι δεδομένος ο κίνδυνος να χάσει η Ομογένεια της Αμερικής την εθνική της συνείδηση, ταυτότητα και γλώσσα.

Το γνωστό Πόρισμα της Επιτροπής Ρασσιά επισήμαινε το 1999 ότι, «η επιβίωση του Ελληνισμού στην αμερικανική διασπορά κινδυνεύει, αν δεν ληφθούν πάραυτα ουσιαστικά επανορθωτικά μέτρα». Κατέληγε μάλιστα με την πρόβλεψη, βασισμένη στα στοιχεία που είχαν τότε συγκεντρωθεί, ότι «η ελληνική ταυτότητα ενδέχεται να εκλείψει σε διάστημα μικρότερο μιάς γενιάς».

Το απογοητευτικό αυτό φαινόμενο ώθησε ορισμένους ευαισθητοποιημένους φίλους απ' την Αμερική να συστήσουν ένα ίδρυμα για την προώθηση της Ελληνικής Παιδείας στην Αμερική, εκφράζοντας μάλιστα την επιθυμία το ίδρυμα να φέρει το όνομα της ταπεινότητας μου που είχα δραστηριοποιηθεί στο χώρο αυτό.

Το ιδιαίτερο του νέου ιδρύματος είναι ότι αποβλέπει στην προώθηση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα απ'τα κανάλια της ελληνικής εκπαίδευσης.

Ωστόσο, πέρα απο το ίδιο το πρόβλημα της ελληνομάθειας, δεν πρέπει να χάσουμε απ'το οπτικό μας πεδίο και τη μεγάλη εικόνα: Εκείνη της συνειδητής αναδρομής των ομογενών μας στις ρίζες. Θα καταβληθεί προσπάθεια να ενεργοποιηθούν όλα αυτά τα κανάλια για να υπάρξει μια ρεαλιστικότερη προσέγγιση στο θέμα της διαφύλαξης της ελληνικότητάς μας.

Η δράση ενός τέτοιου ιδρύματος πρέπει να εκληφθεί ως μια ακόμη προσπάθεια διατήρησης της ενότητας της Ομογένειας, αυτής της ενότητας που εσχάτως δέχεται πανταχόθεν αλλεπάλληλα κτυπήματα.

Επειδή ο σκοπός και ευγενής και ιερός είναι, είμαι βέβαιος πως το νέο ίδρυμα θα συμβάλει αποφασιστικά στη διατήρηση αυτής ενότητας που είναι εκ των ων ουκ άνευ για την επιβίωση του Ελληνισμού στη Διασπορά.

Το νέο ίδρυμα, μαζύ με άλλα επώνυμα ιδρύματα με παράλληλες δραστηριότητες στην Αμερική, θα αγωνισθεί για ένα και μοναδικό σκοπό, την διατήρηση της περηφάνειας του είσθαι Ελλην, σε μια εποχή απόλυτης βαρβαρότητας!

Δύσκολη η επικοινωνία

►   Οι σχέσεις σας με το γηραιό αρχιεπίσκοπο κ. Ιάκωβο ποιες ήταν στην πραγματικότητα; Θεωρείτε ότι καθόρισαν τις μετέπειτα εξελίξεις;

Ο γηραιός προκάτοχος μου στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Αμερικής ουδέποτε απέκρυψε τα αισθήματά του για τον διάδοχό του. Και ανάλογα με τα αισθήματα αυτά υπήρξαν πάντα, μέχρι και σήμερα, οι λόγοι και οι πράξεις του.

►   Σήμερα, υπάρχει επικοινωνία με τον νυν αρχιεπίσκοπο κ. Δημήτριο; Θα θέλατε να υπάρχει επαφή μεταξύ σας, πάντοτε προς όφελος της Εκκλησίας;

Η επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων είναι δώρο Θεού. Είναι όμως δύσκολο να διατηρηθεί μια τέτοια επικοινωνία, όταν και η έκδοση μιας απλής άδειας ιεροπραξίας αποτελεί πρόβλημα γι’ αυτόν.

►   Νιώθετε απογοητευμένος από την ανθρώπινη διάσταση της Εκκλησίας;

Η Εκκλησία είναι οργανισμός θεανθρώπινος. Επομένως τίποτε δε με ξενίζει ως προς τους ανθρώπους που υπηρετούν στο χώρο της.

►   Υπήρξαν στιγμές όλη αυτή την περίοδο της σιωπής σας που είπατε «Θεέ μου, ίνα τι με εγκατέλειπες»;

Είχα συνηθίσει να ζω καθημερινά υπό δαμόκλειο σπάθη, γνωρίζοντας πως ο Θεός ποτέ δεν εγκαταλείπει τους τα αγαθά πράττοντες. Η απόγνωση και η απελπισία, ευτυχώς, δεν μού χτύπησαν την πόρτα. Εμεινα μακριά απ΄αυτούς τούς κακούς συμβούλους.

►   Tελικά το Οικουμενικό Πατριαρχείο σας άφησε όντως εκτεθειμένο...

Οταν αναλαμβάνει κανείς θέση υπεροχική, πρέπει να συνυπολογίσει, όσο μπορεί, κάθε ενδεχόμενο και να είναι έτοιμος για οποιαδήποτε εξέλιξη. Τα δυό πάνε μαζύ.

►   Αισθάνεστε προδομένος;

Δεν έχω την πολυτέλεια να αισθάνομαι ούτε κάν «ριγμένος». Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, νιώθω ικανοποίηση που κατα την ποιμαντορία μου στην Αμερική δεν ενέδωσα ούτε σε πιέσεις ούτε σε ποταπά διλήμματα.

Ηχεί πολύ δραματικά ο όρος. Δεν έχω την πολυτέλεια να αισθάνομαι ούτε κάν «ριγμένος». Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, νιώθω ικανοποίηση που κατα την ποιμαντορία μου στην Αμερική δεν ενέδωσα ούτε σε πιέσεις ούτε σε ποταπά διλήμματα.

Η Εκκλησία Αμερικής χρειάζεται τομές

►   Πώς βλέπετε το μέλλον της Ελληνορθόδοξου Εκκλησίας στην Αμερική;

Ηδη έχουν χαθεί τα ίχνη εκατοντάδων χιλιάδων ομογενών που δεν διατηρούν καμμιά απολύτως σχέση με την Εκκλησία

Το μέλλον της Ελληνορθόδοξου Εκκλησίας στην Αμερική βρίσκεται στα χέρια του Θεού. Κατ' άνθρωπο όμως κρίνοντας, δεν βλέπω πως μπορεί να είναι κανείς αισιόδοξος, αν τα πράγματα συνεχίσουν ως έχουν σήμερα. Ηδη έχουν χαθεί τα ίχνη εκατοντάδων χιλιάδων ομογενών που δεν διατηρούν καμμιά απολύτως σχέση με την Εκκλησία. Ηδη οι πραγματικοί φίλοι και υποστηρικτές του Πατριαρχείου μετριούνται στα δάκτυλα. Για να αλλάξει το τοπίο θα χρειασθούν πολλές και βαθειές τομές.

►   Υπάρχουν αρκετοί Ορθόδοξοι πολλών Εθνοτήτων που ζουν στην Αμερική. Βλέπετε κάποιες εξελίξεις;

Η συνολική παρουσία των ποικίλης εθνικότητας Ορθοδόξων της Αμερικής κάτω από ένα υπερεθνικό, δηλ. αμερικανικό, αυτοκέφαλο θεσμό είναι όνειρο κυρίως των εκεί Ρώσων και Αράβων Ορθοδόξων. Στην ιδέα αυτή βέβαια πρόσκεινται και πολλοί εξαμερικανισθέντες ελληνορθόδοξοι κληρικοί και πιστοί με επι κεφαλής την ελληνορθόδοξη OCL. Αυτή η λύση θα οδηγούσε κάθε ορθόδοξη ομάδα στην ταχύτερη απεμπόλιση των εθνικών της ιδιαιτεροτήτων και σ'ένα πλήρως εξαμερικανισμένο σχήμα χωρίς εθνικές αναφορές. Προσωπικά δεν θεωρώ τη λύση αυτή ως θετική, όπως άλλωστε δε βλέπω ως συμφέρουσα τη διατάραξη της σημερινής σχέσης μεταξύ Αρχιεπισκοπής Αμερικής και Οικουμενικού Πατριαρχείου.

►   Πώς βλέπετε το ρόλο της Ορθοδοξίας παγκοσμίως; Τελευταία, μετά και τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρείται από αρκετούς αναλυτές αναβαθμισμένη.

Ασφαλώς αναλαμβάνονται σήμερα πολλές αξιόλογες και αξιέπαινες πρωτοβουλίες στο χώρο της Ορθοδοξίας. Το θέμα όμως δεν εξαντλείται με τις πρωτοβουλίες αυτές καθ'εαυτές, αλλά και με το πως αυτές θα αξιοποιηθούν και θα γίνουν γνωστές στον Δυτικό και άλλο κόσμο και, προπαντός, σε ποιό μέτρο θα επηρεάσουν το λοιπό Χριστιανικό κόσμο. Φοβάμαι δηλ. πως έχουν ένα χαρακτήρα πυροτεχνήματος που σβήνει με το τέλος της γιορτής.

[ Ημερησία - Πολιτική | Αρ. φυλ. 16573 - 1-2 Φεβρουαρίου 2003 | σσ. 1, 2, 20-21 ]
[ Ημερησία Online - www.imerisia.gr/article.asp?id=102707&cat=01002000000§ion
  =politics - 1η Φεβρουαρίου 2003 ]

 

 

 

 

Βλέπε σχετικά:

  ►     Πρωτότυπο συνέντευξης