top

Ορθόδοξος Παρατηρητής - 5 Μαρτίου 1997

Αρχιεπισκοπική δέσμευση για την ελληνική εκπαίδευση

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ.― Στις προσπάθειες που θα καταβάλει προσωπικά, αλλά και με την καθοδήγησή του ολόκληρο το ελληνορθόδοξο πλήρωμα της Εκκλησίας στην Αμερική για τη διατήρηση και προώθηση των ελληνικών γραμμάτων και της Ορθοδοξίας, επικεντρώθηκε η ομιλία του Σεβ. Αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Σπυρίδωνος στη διάρκεια της εκδήλωσης για τα ελληνικά γράμματα που διοργάνωσε την Κυριακή 2 Φεβρουαρίου, η Αρχιεπισκοπική Επιτροπή για τα Ελληνικά Γράμματα και Τέχνες στο Γουόλντορφ Αστόρια και που φέτος ήταν αφιερωμένη στη Αγία Σοφία.

Ο Σεβασμιότατος δεσμεύθηκε να βελτιώσει την κατάσταση στον κρίσιμο αυτό τομέα και τόνισε ότι οι ακατάλυτοι δεσμοί Ελληνισμού και Ορθοδοξίας πρέπει να θεωρούνται δεδομένοι και να διαψεύδονται εκείνοι που διαχωρίζουν αυτά τα δύο στοιχεία, αρνούμενοι κατ' επέκταση την ελληνορθόδοξη παράδοση.

«Γιορτάζουμε» είπε, «κατά τον πανηγυρικότερο και επισημότερο δυνατό τρόπο την ημέρα των ελληνικών γραμμάτων και τιμούμε όσους συμβάλλουν στην καλλιέργεια και στην προαγωγή τους».

«Οταν λέμε ελληνικά γράμματα» υπογράμμισε, «εννοούμε τον καρπό της ζεύξεως εκείνης, μεταξύ του κλασικού ελληνικού πνεύματος και του χριστιανικού μηνύματος, αυτό δηλαδή, που αποκαλούμε Βυζαντινό πολιτισμό». Η αλήθεια αυτή, τόνισε, δεν είναι αυτονόητη όπως πολλοί νομίζουν και παρέθεσε συγκεκριμένα παραδείγματα καταστροφής βυζαντινών θησαυρών στην νεότερη Ελλάδα.

«Επί Οθωνος ―και επομένως μετά την απαλλαγή του Εθνους μας από τον Τουρκικό ζυγό― μόνο στην Αττική καταστρέψαμε 150 μοναστήρια, επειδή ήταν βυζαντινά και μας είπαν ότι δεν ανήκαν στην ελληνική μας κληρονομιά, η οποία έπρεπε οπωσδήποτε να είναι μόνο αρχαία ελληνική. Εμείς οι Ελληνες καταστρέψαμε, με όλη τη σοφία και την εξυπνάδα μας, 150 μοναδικά κειμήλια Βυζαντινής Τέχνης, ενώ στην παλαιά Ελλάδα, δηλαδή στην Πελοπόννησο και στη Στερεά Ελλάδα με την αντιβυζαντινή μανία που είχε πιάσει τους Νεοέλληνες, καταστρέψαμε 500 βυζαντινά μοναστήρια».

«Σε μια τέτοια μέρα δεν υπάρχει άλλο που να μπορώ να πω παρά ότι η Αρχιεπισκοπή Αμερικής, υπό την καθοδήγησή μου, θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την προώθηση των ελληνικών γραμμάτων και τεχνών, με την έννοια που σας εξήγησα. Υπάρχουν άνθρωποι, πρόσθεσε, που δεν καταλαβαίνουν την προσπάθεια αυτή. Σε αυτούς τους ανθρώπους θα πρέπει να εξηγήσουμε περί τίνος ακριβώς πρόκειται. Δεν μας αποθαρρύνει καμιά τοποθέτηση, καμιά ερμηνεία των δήθεν σοφών».

Εμείς, συνέχισε ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής, ξέρουμε τι θέλουμε από το αύριο και βαδίζουμε με βήμα σταθερό. Οποιος δεν θέλει να είναι μαζί μας, μπορεί κάλλιστα να μείνει στο περιθώριο. Δεν θα τους αφήσουμε αυτούς να γίνουν εμπόδιο, είτε είναι πλούσιοι, είτε είναι φτωχοί, είτε είναι σοφοί, είτε όχι.

«Αυτή μόνο την υπόσχεση θέλω να δώσω: Προχωρούμε με σοβαρότητα προς την πραγματοποίηση κάποιου καλύτερου προγράμματος για την προώθηση των ελληνικών γραμμάτων εδώ στην Αμερική και σας υπόσχομαι ότι όταν ελθει η ώρα να φύγω από την Αρχιεπισκοπή αυτή, οπωσδήποτε θα την αφήσω καλύτερη από ό,τι την παρέλαβα».

Δεν παρέλειψε επίσης να συγχαρεί τα μέλη της Αρχιεπισκοπικής Επιτροπής, ιδιαίτερα την πρόεδρο κ. Στέλλα Κοκόλη, για τις άοκνες προσπάθειές τους στο να επιτύχει η φετινή εκδήλωση.

Συγκινητική εξ άλλου ήταν η τελετή της απονομής του μεταλλίου των Τριών Ιεραρχών στον ομογενή Νίκο Παύλου, που τιμήθηκε γιατί με την ηρωική πράξη του έδειξε την δύναμη του ελληνικού πνεύματος. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Παύλου υπέστη βαρύτατα τραύματα στην προσπάθειά του να σώσει από σίγουρο θάνατο δύο παιδιά, καθώς έπεφτε ένας γερανός από μεγάλο ύψος στην οικοδομή που εργαζόταν. Δίνοντάς του το μετάλλιο και την τιμητική διακήρυξη, ο Σεβασμιότατος δώρισε στον ηρωικό Ελληνοκύπριο και μια φωτογραφία (με προσωπική αφιέρωση) από την επίσκεψή του στο νοσοκομείο την παραμονή του Αγίου Σπυρίδωνα, λίγες μέρες μετά την ανάκτηση των αισθήσεών του.

Φανερά συγκινημένος ο κ. Παύλου, δήλωσε υπερήφανος για την ελληνοκυπριακή του καταγωγή ενώ ευχαρίστησε και όλους όσους του συμπαραστάθηκαν στις δύσκολες ημέρες της ανάρρωσης, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στη σύζυγό του, «τη μεγαλύτερη ηρωίδα» όπως είπε, στο δράμα που έζησαν.

Κεντρική ομιλήτρια της εκδήλωσης ήταν η έφορος του Μητροπολιτικού Μουσείου Νέας Υόρκης για την πρωτοχριστιανική και βυζαντινή περίοδο, δρ. Ελεν Κ. Εβανς. Θέμα της ομιλίας της, την οποία εμπλούτισε με φωτεινές διαφάνειες, ήταν: «Αγία Σοφία, Σύμβολο μιας Αυτοκρατορίας». Στη λιτή αλλά εμπεριστατωμένη ―όπως παρατήρησε και ο Αρχιεπίσκοπος― ομιλία της, η κ. Εβανς καταπιάστηκε με την επιρροή που άσκησε ο Ναός της Αγίας Σοφίας στους γύρω από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία ορθόδοξους λαούς. «Ακόμη και στο μακρινό Νόβγκοροντ της Ρωσίας, ο Καθεδρικός της πόλης είναι αφιερωμένος στην Αγία του Θεού Σοφία, το δε αρχιτεκτονικό πνεύμα, ως προς τη συμβολική του διάθεση και διάσταση, αντικατοπτρίζει το πρωτότυπο αριστούργημα της Κωνσταντινούπολης», υπογράμμισε η ομιλήτρια.

Προβολή φωτεινών διαφανειών με θέμα την Αγία Σοφία επιμελήθηκε και ο Βυζαντινολόγος Δρ. Δημήτριος Κατσαρέλιας, υποδιευθυντής του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού στο Μανχάταν, ενώ σύντομους χαιρετισμούς απηύθυναν, ο γεν. πρόξενος της Ελλάδας κ. Χαράλαμπος Ροκανάς, ο γεν. πρόξενος της Κύπρου, κ. Παντελάκης Ηλειάδης, ο κ. Ευγένιος Ρωσσίδης, πρόεδρος του Ελληνο-Αμερικανικού Ινστιτούτου, κ.ά.

[ Ορθόδοξος Παρατηρητής - Ετος 62, Αρ. 1124 - 5 Μαρτίου 1997 - σσ. 13, 14 ]