top

ΕΘΝΟΣ - 28 Σεπτεμβρίου 1998

Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Σπυρίδων με τον υπουργό Εξωτερικών Θ. Πάγκαλο

Στη βράβευση του Γλ. Κληρίδη από τον Α. Αθενς

Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Σπυρίδων στη συνάντησή του με τον Πατριάρ-
χη Κωνσταντι-
νουπόλεως κ. Βαρθολομαίο

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Δεν είναι όλοι γεννημένοι για Αρχιεπίσκοποι...

Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής μιλά για τη ρήξη τον με την οργάνωση GOAL, τις σχέσεις τον με την Ομογένεια και τον Ιάκωβο και την « αλλαγή φρουράς»

Της Ιουστίνης Φραγκούλη

Στο μάτι του κυκλώνα ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Σπυρίδων μετά την απόφασή του πέρυσι να μεταθέσει τους τέσσερις ιερείς-καθηγητές της Θεολογικής Σχολής Βοστόνης αφού ξέσπασε το γνωστό σκάνδαλο, επιμένει ότι δεν υπάρχει ρήξη στην Ομογένεια και ότι «οι αναταραχές οφείλονται σε μια ολιγάνθρωπη οργάνωση την GOAL, που όμως έχει πρόσβαση στις αθηναϊκές εφημερίδες».

Αμεσος στο λόγο του και κυνικός, μεταθέτει την προσωπική του κρίση στην «αλλαγή φρουράς» στην Αρχιεπισκοπή, ενώ, εμμέσως πλην σαφώς, φωτογραφίζει το περιβάλλον του προκατόχου του Αρχιεπισκόπου κ. Ιακώβου για υποκίνηση. Όσο για τον ίδιο, επιμένει ότι φέρθηκε με συνέπεια στον τέως Αμερικής, τον οποίο χρεώνει με υπονόμευσή του παραπέμποντας στις συνεντεύξεις του τελευταίου.

Πάντως, ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Σπυρίδων, ο οποίος αρνείται ότι δέχθηκε οποιαδήποτε επίπληξη από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως για την κατάσταση στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής, κατά το πρόσφατο ταξίδι του στο Φανάρι, φαίνεται αποφασισμένος να κρατήσει το θώκο του γιατί «δεν είναι όλοι γεννημένοι για Αρχιεπίσκοποι».

Συμπληρώσατε το Σεπτέμβριο δύο χρόνια στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής. Ποιος είναι ο απολογισμός του έργου σας, σεβασμιότατε;

«Στη διετία που πέρασε, τέθηκαν οι βάσεις για την οικοδόμηση του μέλλοντος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής, το οποίο κινείται σε δύο άξονες: τnν Παιδεία και τn θρησκευτική κατήχηση, που αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της ελληνικής Ομογένειας».

Ποια είναι η σχέση σας με την Ομογένεια σήμερα;

«Οι σχέσεις μου με την Ομογένεια είναι οι δέουσες, ήτοι αγαθές. Υπάρχει συνεργασία με διάφορους τομείς της Ομογένειας και μαζί προσπαθούμε να επεξεργασθούμε το θέμα της διατήρησης της γλώσσας και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Με ορισμένους φορείς της Ομογένειας, εξάλλου, επεξεργαζόμαστε το θέμα της προώθησηςτων ελληνικών εθνικών θεμάτων στα αμερικανικά κέντρα λήψης αποφάσεων».

Πώς βλέπετε ότι μπορεί να μεθοδευτεί αυτό;

«Η Ιερά Αρχιεπισκοπή ανέλαβε την πρωτοβουλία από πέρυσι να συντονίσει τις πολυάριθμες, αλλά και αξιόλογες, προσπάθειες διαφόρων φορέων της ·Ομογένειας πού ασχολούνται με την προώθηση των εθνικών μας θεμάτων. Εκείνο που λείπει ακόμη είναι ο συντονισμός όλων των προσπαθειών για να μπορέσουμε να μιλήσουμε στην αμερικανική πλευρά με μια φωνή».

Είναι γνωστό ότι η ισχυρή ομογενειακή οργάνωση GOAL έχει προβλήματα μαζί σας. Πού αποδίδετε αυτήν τη ρήξη σεβασμιότατε;

«Στη διετία που πέρασε, τέθηκαν οι βάσεις για την οικοδόμηση του μέλλοντος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής, το οποίο κινείται σε δύο άξονες: τnν Παιδεία και τn θρησκευτική κατήχηση, που αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της ελληνικής Ομογένειας».

«Θα αμφισβητήσω σοβαρά ότι αυτή η οργάνωση είναι ισχυρή. Η GOAL αποτελείται από έναν απροσδιόριστο αριθμό ανθρώπων, οι οποίοι κατεixαν μια κάποια σπουδαία θέση τα περασμένα χρόνια και δεν την κατέχουν σήμερα. Ποτέ δεν μας δόθηκε ο κατάλογος των μελών της οργάνωσης αυτής. Γνωρίζουμε περί τα δεκαπέντε πρόσωπα που φέρονται ως μέλη της οργάνωσης αυτής. Η αλήθεια είναι όμως ότι, όσο λιγοστά κι αν είναι τα πρόσωπα αυτά, δημιουργούν τρομερό θόρυβο, διότι έχουν βρει τον τρόπο πρόσβασης στον αθηναϊκό Τύπο, ο οποίος ανεξέλεγκτα και άκριτα πολλές φορές δημοσιεύει άρθρα και πληροφορίες αυτού του κύκλου, πληροφορίες που δεν έχουν σχέση με την εδώ πραγματικότατα.

Προσπαθούν να μας πείσουν ότι υπάρχει αναστάτωση και αναταραχή στους κόλπους της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, πράγμα ψευδέστατο. Η Ιερά Αρχιεπισκοπή λειτουργεί εύρυθμα, ίσως πολύ πιο εύρυθμα από ό,τι λειτουργούσε την τελευταία πεντηκονταετία.

Οι σχέσεις της Αρχιεπισκοπής με τους ιερείς, με τις κοινότητες, με τις κατά τόπους επισκοπές, με τις φιλόπτωχες, με τους φορείς της Ομογένειας είναι άριστες. Εμείς εδώ δεν γνωρίσαμε καμία αναταραχή και δεν τη ζούμε».

Υπαινίσσεστε ότι αλλάξατε στελέχη στην Αρχιεπισκοπή, τα οποία είχαν επιλεγεί από τον προκάτοχό σας κ. Ιάκωβο, προκαλώντας κύματα αντιδράσεων. Εχετε ίσως μετανιώσει γι' αυτή σας την απόφαση;

«Ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος έκανε εκείνο που επέβαλε η σύνεση και το καθήκον του. Αρχικά έδωσε σε όλους την ευκαιρία να συνεργαστούν στο πλαίσιο της νέας εκκλησιαστικής καταστάσεως. Είναι επόμενο ότι ύστερα από μια διετία ο Αρχιεπίσκοπος έκρινε ότι θα πρέπει να επέλθουν αλλαγές στα ηγετικά πρόσωπα των συμβουλίων της Αρχιεπισκοπής, κι αυτό, έγινε. Δεν υπήρχε άλλη λύση. Η μέριμνα του Αρχιεπισκόπου είναι να έχει αγαστή συνεργασία με τα ηγετικά στελέχη της Αρχιεπισκοπής, ειδάλλως κάποιοι θα πρέπει να αντικατασταθούν.

Επομένως το όλο θέμα επικεντρώνεται στην αλλαγή φρουράς. Φεύγει η παλαιά φρουρά, έρχεται η νέα».

Θέλετε να πείτε ότι σας υπονομεύει το περιβάλλον του κ. Ιακώβου;

«Δεν υπαινίσσομαι τίποτε.

Όσο για τον προκάτοχό μου, θα έλεγα ότι οι σχέσεις του με το σημερινό Αρχιεπίσκοπο είναι αγαθές και η πρόθεσή μου είναι να τις διατηρήσω σ' αυτό το επίπεδο. Ωστόσο, θα σας παρέπεμπα σε συνεντεύξεις του Αγίου πρώην Αμερικής που δημοσιεύθηκαν στον αθηναϊκό Τύπο και ομιλούν από μόνες τους».

Παρά ταύτα, βαθύνετε το χάσμα με την GOAL, αφού πρόσφατα αποφασίσατε να ασκήσετε δικαστική αγωγή εναντίον της, μια πράξη που μοιράζει πάλι τον Ελληνισμό και δημιουργεί καινούργια αναταραχή στους κόλπους της Ομογένειας της Αμερικής...

«Αναταραχή δημιουργεί μόνο στους κόλπους της GOAL. Η δικαστική αυτή αγωγή αποβλέπει στην απόδοση ενός κλεμμένου διευθυνσιολόγιου στην Ιερά Αρχιεπισκοπή. Από νομικής πλευράς είχαμε την υποχρέωση να καταγγείλουμε την υποκλοπή. Εν τω μεταξύ, έπρεπε να προστατεύσουμε την Αρχιεπισκοπή από μηνύσεις των ίδιων των πιστών της, οι οποίοι διαμαρτύρονται ότι η Αρχιεπισκοπή δεν διαφύλαξε τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των διευθύνσεων που κατέχει. Δεν είναι μια πράξη που στρέφεται εναντίον της GOΑL ο,τιδήποτε κι αν έκαναν. Εμείς δεν μηνύουμε την GOAL, απλώς ζητούμε να μας επιστραφεί το διευθυνσιολόγιο».

Αυτή είναι μια πράξη εναντίον μιας οργάνωσης της Ομογένειας που εκθέτει συλλήβδην τον Ελληνισμό στην αμερικανική κοινωνία...

«Δεν είναί ούτε οργάνωση της Ομογένειας ούτε και της Εκκλησίας. Είναι μια ομάδα ανθρώπων που διαμαρτύρονται επειδή δεν κατευθύvουν αυτοί τα πράγματα της Εκκλησίας. Όλοι στην Αμερική θέλουν να γίνουν Αρχιεπίσκοποι, όπως όλοι θέλουν να γίνουν πρόεδροι. Πρέπει κάποτε να αντιληφθούμε ότι υπάρχει τάξη στην Εκκλησία, όλοι δεν γεννήθηκαν για να γίνουν Αρχιεπίσκοποι. Πιστεύω ότι η Αρχιεπισκοπή εθίγη και πρέπει να της επιστραφεί το κλαπέν διευθυνσιολόγιο. Αλίμονο, αν ερχόταν ο καθένας στο όνομα της Εκκλησίας, του Ελληνισμού και της Δημοκρατίας να διαπράττει ατιμωρητί κλοπές»

Πού βρίσκονται σήμερα τα οικονομικά της Αρχιεπισκοπής;

«Βρίσκονται σε, πολύ καλό σημείο. Τα δύο τελευταία χρόνια κατεβάσαμε το έλλειμμα της Αρχιεπισκοπής από 2,5 εκατομμύρια δολάρια σε 500.000 δολάρια. Μπορούμε να αναφέρουμε εξάλλου ως θετικό στοιχείο ότι οι συνεισφορές των κοινοτήτων προς την Αρχιεπισκοπή αυξήθηκαν κατά 1 εκατομμύριο δολάρια. Επομένως, δεν μπορώ να καταλάβω ποιος μιλάει για κρίση. Όταν τα οικονομικά ανθούν δεν υπάρχει κρίση».

Για το θέμα της αρχιεπισκοπικής κατοικίας που προκάλεσε μεγάλο θόρυβο και δημοσιεύματα με αποτέλεσμα να χαθεί η προκαταβολή για το ακίνητο, τι έχετε να πείτε;

«Δεν δημιούργησε ούτε τριβές ούτε προβλήματα. Ασχολήθηκαν μ' αυτό μόνο τρία πρόσωπα και ένα ομογενειακό έντυπο.

Δυστυχώς, η αγορά δεν ευοδώθη, με συνέπεια να χάνει η Αρχιεπισκοπή όχι λίγα χρήματα μηνιαίως. Το ποσόν αυτό διατίθεται για ενοίκιο αρχιεπισκοπικής κατοικίας και προτάθηκε από το Αρχιεπισκοπικό Συμβούλιο, αντί να δίνεται το ποσόν αυτό για ενοίκιο, να επενδύεται για αγορά κατοικίας.

Δυστυχώς, πολιτικοποιήθηκε το θέμα από ορισμένα πρόσωπα και δημιουργήθηκαν αυτές οι εσφαλμένες εντυπώσεις. Λυπούμαι για την ανεύθυνη μεταχείριση του θέματος σε βάρος της Εκκλησίας».

Υπήρξαν διαρροές σε διάφορα έντυπα εδώ και στην Αθήνα ότι το Φανάρι κατά την πρόσφατη επίσκεψή σας στην Κωνσταντινούπολη σας προειδοποίησε για πιθανή απομάκρυνσή σας από τον αρχιεπισκοπικό θρόνο, ο δε Χαλκηδόνος σας επέπληξε για τη συμπεριφορά σας στο ποίμνιο Αμερικής. Υπάρχει κάποια αλήθεια σ' αυτά;

«Θα δείτε ότι πάντοτε είναι τα ίδια έντυπα που λένε τα ίδια πράγματα. Πρόκειται για ευσεβείς πόθους. Οι σχέσεις του Αρχιεπισκόπου με την προϊσταμένη του Αρχή, που είναι το Πατριαρχείο, είναι αρμονικότατες. Είναι πολύ φυσικό στις συναντήσεις που έχει ο Αρχιεπίσκοπος με εκπροσώπους του Φαναρίου και με τον ίδιο τον Πατριάρχη να συζητούνται θέματα που αναφέρονται στη ζωή της Εκκλησίας της Αμερικής. Ολα τα άλλα είναι φιλολογία για όσους στερούνται κρίσης».


«Ο Χριστόδουλος έχει δικαίωμα
να εκφράζεται για όλα τα θέματα του λαού»

Όσο για τον Ελλάδας κ. Χριστόδουλο, ο Αμερικής τον παραπέμπει στις υποχρεώσεις και τα καθήκοντά του όπως πηγάζουν από τον καταστατικό χάρτη της Εκκλησίας της Ελλάδας, υπαινισσόμενος πολλά.

Ποια είναι η γνώμη σας για τον Αρχιεπίσκοπο Ελλάδας κ. Χριστόδουλο; Πιστεύετε ότι ένας ιεράρχης πρέπει να έχει δημόσια άποψη επί παντός επιστητού;

«Οι αρμοδιότητες του Αρχιεπισκόπου Αθηνών, ο οποίος είναι και γνωστός μου, είναι δεδομένες από τους κανόνες τnς Εκκλησίας και από τον καταστατικό χάρτη της Εκκλησίας της Ελλάδος. Νομίζω ότι έχει δικαίωμα να εκφράζεται, ιδίως για όλα εκείνα τα θέματα που αφορούν το λαό του Θεού και τη χριστιανική του αύξηση».

Πολλοί σας κατηγορούν ότι ως Αρχιεπίσκοπος προωθείτε την οικουμενικότπτα σε βάρος της ελληνικότητας της Εκκλησίας και μάλιστα η Θεολογική Σχολή Βοστόνης αποφάσισε την περικοπή των μαθημάτων της ελληνικής...

«Είναι κι αυτή μια από τις πολλές ανακρίβειες που λέγονται και γράφονται. Πρόθεση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής είναι να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στα προγράμματα της Θεολογικές Σχολής που έχουν σχέση με τη γλώσσα και με τον ελληνικό ορθόδοξο θεολογικό κόσμο. Οι αλλαγές που έγιναν πέρυσι στη Θεολογική Σχολή της Βοστόνης απέβλεπαν στο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια συνεχή επαφή κι επικοινωνία με τις ορθόδοξες Θεολογικές σχολές από και προς την Ελλάδα».

Πάντως, η απόλυση των τεσσάρων καθηγητών της Θεολογικής Σχολής σάς καταδιώκει σήμερα, ένα χρόνο μετά. Παρότι σε ανοιχτή συγκέντρωση στην Κληρικολαϊκή Συνέλευση του Ορλάντο υπερψηφίσθηκε πρόταση επαναφοράς των καθηγητών στις θέσεις τους, εσείς τις αγνοήσατε επιδεικνύοντας αυταρχισμό...

«Δεν μπορούμε να μιλούμε για απόλυση καθηyητών. Μιλούμε για μετάθεση κληρικών σι οποίοι είχαν τοποθετηθεί στη Θεολογική Σχολή εκ μέρους της Εκκλησίας για να επιτελέσουν ένα συγκεκριμένο έργο. Η Εκκλησία σήμερα έκρινε ότι οι κληρικοί αυτοί έπρεπε να δραστηριοποιηθούν κατ' άλλον τρόπο. Επομένως, δεν μιλάμε για απολύσεις. Μιλούμε για μεταθέσεις.

Όσον αφορά την Κληρικολαϊκή που ασχολήθηκε με το θέμα, έπειτα από μια αμφιλεγόμενη ψηφοφορία προέβη απλώς σε σύσταση για την επανατοποθέτηση των καθηγητών στη Θεολογική Σχολή. Το θέμα της μεταθέσεως των καθηγητών έχει κανονικό χαρακτήρα και δεν είναι θέμα της Κληρικολαϊκής. Είναι θέμα σχέσεων επισκόπου και κληρικών».

Είναι μεν θέμα κανονικού χαρακτήρα, αλλά μια απόφαση της Κληρικολαϊκής δεν δημιουργεί μια ηθική δέσμευση και μια πολιτική πίεση σε σας;

«Αλίμονο αν η Εκκλησία ενεργούσε υπό πίεση. Νομίζω ότι η Εκκλησία διέπεται από τους κανόνες που ισχύουν από αιώνες και κάθε εκκλησιαστική διοίκηση έχει ειδικούς λόγους για να παίρνει ορισμένες αποφάσεις. Ούτε μπορεί μια υπεύθυνη εκκλησιαστική διοίκηση να προβεί σε αποκαλύψεις οι οποίες δεν θα ωφελούσαν εν τέλει τα πρόσωπα, τα οποία ορισμένοι προσπαθούν να ευνοήσουν. Επομένως, η εκκλησιαστική διοίκηση εixε σοβαρούς λόγους πριν προβεί σε ορισμένες αποφάσεις. Κανείς δεν ξέρει τους λόγους που είναι εμπιστευτικού χαρακτήρα».

Ο Πατριάρχης σάς έδωσε ορισμένες οδηγίες να γεφυρώσετε τα χάσματα με κάποιους φορείς της Ομογένειας...

«Δεν μίλησε για γεφυρώματα ο Πατριάρχης.
Οπωσδήποτε και ο Πατριάρχης και ο Αρχιεπίσκοπος μίλησαν για την ενότnτα, την οποία προωθούμε με όλα τα μέσα».

Πώς είναι εν τέλει η καρέκλα της Αρχιεπισκοπής Αμερικής; Θρόνος ή πόνος;

«Είναι ένας αγώνας μετ' εμποδίων, που αποδεικνύει ότι υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες και για τον Ελληνισμό και για την Ορθοδοξία στην ευλογημένη αυτή χώρα της Αρχιεπισκοπής».



[ ΕΘΝΟΣ - 28 Σεπτεμβρίου 1998 - σσ. 20-21 ]