top

Εξάψαλμος - 12 Αυγούστου 2025

Πατριαρχική επίσκεψη στις ΗΠΑ:
Μια επίδειξη ισχύος και προβολής, ερήμην του ποιμνίου

🔺 Σωτήρης Μ. Τζούμας / XPsalmos.gr

Η πολυαναμενόμενη – και ήδη πολυσυζητημένη – επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες (15–24 Σεπτεμβρίου 2025) τείνει να μετατραπεί σε ένα θριαμβευτικό roadshow υψηλής διπλωματίας, μεγάλων χορηγιών και «κλειστών θυρών», παρά σε μια αυθεντική, ποιμαντική αποστολή προς την παραμελημένη ομογένεια απ´την οποία αντλούσε ανέκαθεν δύναμη τόσο το Πατριαρχείο μας αλλά και η Ελλάδα για κάθε εθνικό θέμα.

Το ταξίδι, όπως έχει σχεδιαστεί, δεν θυμίζει σε τίποτα αποστολή του «πρώτου μεταξύ ίσων» πνευματικού ηγέτη της Ορθοδοξίας όταν μάλιστα το ταξίδι αυτό θα είναι το τελευταίο εις Ή.Π.Α. σύμφωνα με το βιολογικό ρολόι. Αντιθέτως, αποπνέει το άρωμα μιας ιδιωτικής περιοδείας για λίγους και εκλεκτούς – υπό την αιγίδα της υψηλής κοινωνίας και της πολιτικής σκοπιμότητας.

Όλα στη βιτρίνα, εκτός από τον λαό

Αν και η επίσκεψη φέρει τον επίσημο μανδύα της «ποιμαντικής φροντίδας», η πραγματικότητα που αναδύεται από το πρόγραμμά της δεν είναι ιδιαίτερα ευχάριστη.

Ως ταξίδι ειδικού σκοπού θα το χαρακτηρίζαμε. Ο Πατριάρχης θα περάσει από Ουάσινγκτον, Βιρτζίνια και Νέα Υόρκη – τόσο για να αφουγκραστεί τους απλούς πιστούς,την εκεί ομογένεια, αλλά για να ενισχύσει τις σχέσεις του με πολιτικούς ηγέτες, οικονομικούς παράγοντες και τα «εκλεκτά τέκνα» του παροικιακού κατεστημένου.

Οι συναντήσεις του; Περιορισμένες, επιλεκτικές, ερμητικά κλειστές. Η επαφή με τον λαό; Σχεδόν ανύπαρκτη – ή, στην καλύτερη περίπτωση, προγραμματισμένη και ελεγχόμενη.

Καμία ουσιαστική δημόσια συνάντηση με την ευρύτερη ομογένεια· ούτε μία ανοιχτή πλατεία, ούτε ένα κοινοτικό κέντρο,μόνο ναοί γεμάτοι πρωτόκολλο και πρωτοκαθεδρίες.

Το μήνυμα είναι σαφές: η πνευματική παρηγορία δεν απευθύνεται πλέον προς όλους, αλλά διανέμεται αποκλειστικά στους προνομιούχους.

Ποιο είναι, λοιπόν, το ποιμαντικό ηθικό συμπέρασμα του ταξιδιού αυτού: Να φωτογραφίζεται ο Πατριάρχης με τον Πρόεδρο Τραμπ και να απολαμβάνει τις τιμές και τα προνόμια της υψηλής διπλωματίας; Ή να σταθεί δίπλα στον απλό ομογενή που μοχθεί, αγωνίζεται και διατηρεί αναμμένο το καντήλι της πίστης και της παράδοσης στην ξενιτιά; Μία απορία που περιμένει απάντηση.

Το “άγιο” ιδιωτικό τζετ

Ή άφιξη του Παναγιωτάτου στις Η.Π.Α. με ένα νέο και υπερσύγχρονο, 18/θέσιο ιδιωτικό αεροσκάφος, δωρεά του ευπατρίδη εφοπλιστή Ευάγγελου Πιστιόλη δείχνει πως ακόμη και στις μέρες μας υπάρχουν πετυχημένοι Έλληνες οι οποίοι βοηθούν και συμπαρίστανται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο ως κορυφαίο θεσμό για μας τους ορθοδόξους Έλληνες. Και μπορεί το ταξίδι αυτό να μοιάζει με αμερικανικό statement παρά με εκδήλωση αποστολικής σεμνότητας αλλά παράλληλα δείχνει την πατριαρχική υπεροχή σε μία εποχή που ο θεσμός αμφισβητείται και βάλλεται από το τουρκικό πολιτικό κατεστημένο. Μπράβο πάντως στον γενναιόδωρο χορηγό του αεροπλάνου και στη συμβολή του σε αυτή τη δύσκολη αποστολή.

Όμως υπάρχει ένα παρασκήνιο για την εξασφάλιση του αεροσκάφους το οποίο διανθίζεται από ένα σύμπλεγμα διασυνδέσεων, επαφών και lobbying, στο οποίο κυριαρχούν πρόσωπα σεμνά τα οποία κινήθηκαν τη σωστή ώρα και προς τη σωστή κατεύθυνση. Και τους αξίζει η καθολική αναγνώριση και ο δίκαιος έπαινος γιαυτό που έκαναν.

Ο Γιάννης Χορόζογλου είναι το κομβικό πρόσωπο στην εξεύρεση του ιδιωτικού jet για την μεταφορά του Πατριάρχη και της συνοδείας του από την Κωνσταντινούπολη στις Η.Π.Α.

Ο κ. Χοροζογλου ενήργησε ευσυνείδητα και με αλτρουισμό γιατί είναι άνθρωπος της προσφοράς και της αποτελεσματικότητας για κάθε αποστολή που αναλαμβάνει. μέσω των γνωριμιών και διασυνδέσεων του.

Ως γνήσιος πατριώτης Ελληνας και ορθόδοξος χριστιανός ανταποκρίθηκε και σε αυτή την περίπτωση και φρόντισε για την εξεύρεση κατάλληλου αεροσκάφους, προσεγγίζοντας τον επιχειρηματία κ. Πιστιόλη.

Ωστόσο ούτε ο χορηγός της πτήσης και ιδιοκτήτης του αεροσκάφους κ.Πιστιόλης, αλλά ούτε και ο άνθρωπος που διεκπεραίωσε το πρακτικό θαύμα της μετακίνησης του Πατριάρχη κ. Χοροζογλου,θα συνοδεύουν τον Πατριάρχη στο ταξίδι αυτό. Το γιατί δεν έχει διευκρινιστεί.

Αντ´αυτών θα τον συνοδεύει ο κ. Μιχαήλ Καρλούτσος, υιός του π.Αλεξ Καρλούτσου ο οποίος θα μεταβεί από τις Η.Π.Α. στην Πόλη για να είναι με τον Πατριάρχη στην πτήση.

Ο Μιχαήλ Καρλούτσος ακολουθώντας τα χνάρια του αεικίνητου πατέρα του,ειδικεύεται στις υψηλές διασυνδέσεις και στις δυνατές γνωριμίες καθώς κινείται με τρόπο αριστοτεχνικό ανάμεσα σε πολιτικούς κύκλους και επιχειρηματικά σαλόνια.

Προφανώς όταν έλθει η ώρα θα παραλάβει τη σκυτάλη από τον ταλαντούχο π. Αλεξ ο οποίος έφτασε πλέον την όγδοη δεκαετία της ανθρώπινης πορείας και βιοτής. Αλλά ας θυμόμαστε πάντα τον σοφό λόγο του Αποστόλου των Εθνών Παύλου: ου παντός πλειν ες Κόρινθον!

Από το Φανάρι τον Παναγιώτατο θα συνοδεύουν, ο (παρ´ολίγον εκπαραθυρωθείς) διευθυντής του Γραφείου του Πατριαρχείου στην Αθήνα, Μητροπολίτης Λαοδικείας Θεοδώρητος, ο Μητροπολίτης Σηλυβρίας Μάξιμος, ο Διευθυντής του Ιδιαίτερου Πατριαρχικού Γραφείου,πολυτάλαντος π. Αέτιος, εκ των διακόνων ο Δευτερεύων π.Βαρνάβας και ένας-δύο ακόμη συνεργάτες του κληρικοί και λαϊκοί .(Δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη η συνοδεία). Αλλωστε το αεροπλάνο χωράει 18 άτομα.

Η αποστολή της Εκκλησίας ή το lifestyle της εξουσίας;

Εδώ ακριβώς εγείρεται το μέγα ερώτημα: τι εκπροσωπεί σήμερα ο Πατριάρχης; Τον ηγέτη της πονεμένης Ρωμιοσύνης ή τον τιμής ένεκεν καλεσμένο σε private clubs και VIP συσκέψεις; Είναι ο πνευματικός πατέρας όλων ή ο “CEO” ενός θρησκευτικού οργανισμού που επενδύει στη δημόσια εικόνα και το πολιτικό branding; Και αυτό θα πρέπει να το αποσαφηνίσουν.

Είναι βέβαιο ότι, εν ονόματι της «παγκόσμιας Ορθοδοξίας», χρειάζονται διεθνείς σχέσεις, πολιτικές επαφές και χρηματοδότες. Όμως, όλα αυτά έχουν νόημα όταν προηγείται ο Λόγος, η Αλήθεια του Ευαγγελίου χωρίς εκπτώσεις , η παρουσία στο πλευρό του λαού. Όταν ο Πατριάρχης αποκόπτεται από την καρδιά της ομογένειας και περιβάλλεται μόνο από ισχυρούς ανθρώπους ένεκα συμφερόντων, τότε κάτι βαθύτατα ανησυχητικό συμβαίνει. Και δυστυχώς, το έχουμε δει να επαναλαμβάνεται – σαν κακοπαιγμένο έργο – πολλές φορές τα τελευταία χρόνια.

Και ο Πατριάρχης Δημήτριος πήγε στις ΗΠΑ πριν τριάντα χρόνια σε ένα ταξίδι οργανωμένο από τον Αρχιεπίσκοπο Ιάκωβο. Αλλά εξέπεμπε παντού την εικόνα ενός πνευματικού ηγέτη, καλού καγαθού και όχι ενός star που φωτογραφίζεται δίπλα σε πλούσιους. Η προσωπική εξομολόγηση και μόνο της συζύγου του τότε Προέδρου Τζόρτζ Μπους, της αείμνηστης Μπάρμπαρα Μπους για έναν προσωπικό της Σταυρό, αποκάλυψε την πνευματικότητα που της εξέπεμψε αυτός ο Πατριάρχης της ταπείνωσης και της αγάπης.

Αυτή η επίσκεψη του Πατριάρχη Βαρθολομαίου στις ΗΠΑ θα μπορούσε να είναι ένα ταξίδι- σταθμός και στιγμή ουσιαστικής ενότητας και ελπίδας.Ενα ταξίδι πνευματικής ανασυγκρότησης και επιστροφής στις ρίζες μας. Για να πετάξουμε στο καλάθι των αχρήστων τα πλαστικά κουταλάκια μιας χρήσης, τον άρτο άνευ γλουτένης και όλες αυτές τις ανοησίες που μπήκαν αιφνιδίως στην ορθόδοξη θεολογία μας και μας τάραξαν.

Αντιθέτως, το ταξίδι αυτό κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως μία ακόμη χαμένη ευκαιρία – μία επίδειξη πατριαρχικού μεγαλείου, δίχως πραγματικό ποιμαντικό αποτύπωμα. Μια λειτουργία, όχι Θείας Ευχαριστίας, αλλά επικοινωνιακής προβολής και κενοδοξίας.

Πρόγραμμα με φίλτρα και σύνορα

Οι δυσεύρετες εκδηλώσεις έχουν προγραμματισθεί , με κόπο θα έλεγε κανείς, ασφυκτικά ελεγχόμενες, σαν να φοβάται το Πατριαρχείο τη φωνή της ίδιας της Ομογένειας — τη μνήμη, τη ζωντάνια, την αυθεντικότητα — προτιμώντας τη σκιά των δημοσίων σχέσεων. Ή καλύτερα, δείχνει ότι τη θυμάται μόνο όταν χρειαστεί… χρήματα.

Δεν υπάρχει παρά μία υποτυπώδης αναφορά στην παραπαίουσα Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού στη Βοστώνη,αυτή τη ζωογόνο εστία γνώσης και πνευματικότητας η οποία είναι επί ξύλου κρεμάμενη. Πού και πότε θα ανοίξει ουσιαστικός διάλογος για τα πραγματικά προβλήματα της Εκκλησίας της Αμερικής; Κανείς δεν ξέρει, επειδή δεν θέλουν να μάθουν αλλά και να μαθευτούν στο ευρύ κοινό. Αλλά αυτή η σιγή, αξίζει να ερωτηθεί κάποια στιγμή και ας ηχήσει ως κατηγορία.

Η Ομογένεια άλλαξε. Το Πατριαρχείο όχι.

Οι Ελληνοαμερικανοί δεν ζουν πια με τα συναισθηματικά κλισέ του παρελθόντος. Απομυθοποίησαν θεσμούς και πρόσωπα. Θέλουν διαφάνεια, υπευθυνότητα, ηθική ηγεσία. Εκείνα που, προφανώς, σήμερα λείπουν ή χάνονται κάπου μεταξύ βραβείων, VIP προσκλήσεων και δημόσιων selfie.

Η απόγνωση στην Εκκλησία μας στην Αμερική ξεκίνησε όχι χθες και δεν ευθύνεται μόνο ο Ελπιδοφόρος. Ο Ελπιδοφόρος απλώς δεν εκμεταλλεύτηκε όπως έπρεπε την ευκαιρία που του έδωσε ο Θεός και η Εκκλησία. Η απόγνωση ωστόσο ξεκίνησε με τον εκπαραθύρωση του Ιακώβου — του ανθρώπου που ουσιαστικά δημιούργησε την μεγάλη και ισχυρή Αρχιεπισκοπή Αμερικής και όχι το αντίστροφο — που οι ομογενείς μας λατρεύουν ακόμη και μέχρι σήμερα νοσταλγούν ακόμα.
|
Συνέχισε με την αποπομπή του Σπυρίδωνος — του μοναδικού ίσως διορατικού από όλους, που από εκλεκτός έγινε ξαφνικά ανεπιθύμητος,γιατί άρχισε να λέει όχι στα κελεύσματα της αυλής.

Κορυφώθηκε με την αναγκαστική παραίτηση του σοφού Γέροντα Αρχιεπισκόπου Δημητρίου, ο οποίος, παρά τα λάθη συνεργατών του, διαμόρφωσε για δύο δεκαετίες ένα διαφορετικό πνευματικό ήθος στην εκεί Εκκλησία μας. Και μέχρι σήμερα, παρά το γήρας του εκπέμπει φως και μας διδάσκει. Ο Γέρων Δημήτριος δεν κοιτάζει πίσω πια. Ούτε καν προς το Φανάρι. Απλά σιωπά και προσεύχεται για όλους. Άλλωστε, όπως υπενθυμίζει η Αγία Γραφή, εκείνη που κοίταξε πίσω στα Σόδομα και Γόμορρα απέκτησε σταθερό σχήμα ως στήλη άλατος.

Και αν όλα αυτά δεν ήταν αρκετά, είχαμε την απαίτηση του Έλληνα Πρωθυπουργού στον Πατριάρχη να απομακρυνθεί- για πολλούς λόγους και εθνικούς – ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, πραγματοποιείται το τελευταίο ταξίδι του Πατριάρχη στις ΗΠΑ.

Το Φανάρι φαίνεται να πορεύεται χωρίς ορατό προσανατολισμό. Και οι ομιχλώδεις σχέσεις του Πατριάρχη με το τουρκικό κράτος τροφοδοτούν όχι φιλική ανοχή, αλλά καχυποψία. Διότι, οι ομογενείς, ίσως περισσότερο και από τους Έλληνες της Ελλάδας, σιχαίνονται τη σχέση με την Τουρκία. Και εκφράζουν χαμηλότατη εμπιστοσύνη.

Βραβεία, δείπνα και… δωρεές εκατομμυρίων

Στη Νέα Υόρκη, ο Πατριάρχης θα παραλάβει το Templeton Prize — συνοδευόμενο από 1,4 εκατ. δολάρια — αλλά ως προσωπική απολαβή. Ούτε καν για το Πατριαρχείο, ούτε για φιλανθρωπία αλλά για τον ίδιο.

Προς το παρόν, κανείς δεν ξέρει πού θα καταλήξουν αυτά τα χρήματα. Μόνο μια βεβαιότητα: η Ίμβρος — η πατρίδα του — είναι αμετακίνητη προτεραιότητά του.

Το ποίμνιο; Σε τι θέση βρίσκεται στην πυραμίδα αξιών.Μάλλον πολύ χαμηλά, ίσα για να φαίνεται.

Θα τελέσει λειτουργίες και χοροστασίες στη Νέα Υόρκη και θα παραβρεθεί σε επίσημο δείπνο για οικονομική ενίσχυση του Εθνικού Προσκυνήματος του Αγίου Νικολάου, ανταποδίδοντας με την παρουσία, όχι την ουσία.

Ο π. Άλεξ και το Τάγμα των Αρχόντων

Η οργάνωση του ταξιδιού φέρει αποκλειστικά την υπογραφή του π. Αλεξάνδρου Καρλούτσου. Από τη χρηματοδότηση και τη διασύνδεση με χορηγούς, μέχρι τη φωτογράφιση μέσω του επίσημου φωτογράφου των «Αρχόντων».

Ούτε μία θεσμική δομή — Αρχιεπισκοπή, Μητροπόλεις ή οι κοινότητες -δεν έχει ανάμιξη στο ταξίδι αυτό . Ο π. Άλεξ φρόντισε για όλα. Μπορεί να κατηγορείται για υπερβολές και συγκεντρωτισμό, αλλά όλοι συμφωνούν: είναι από τους πιο πιστούς και αφοσιωμένους φίλους του Πατριάρχη. Ακόμη κι αν η γη αλλάξει τροχιά, εκείνος θα παραμείνει στο άρμα του Βαρθολομαίου. Ωστόσο για ένα τόσο σοβαρό ταξίδι του Πατριάρχη στην πλέον ισχυρή επαρχία του Θρόνου θα έπρεπε ο εκεί Πρώτος της Εκκλησίας μας, δηλαδή ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής και η Επαρχιακή Σύνοδος να έχουν λόγο και να μην είναι απλώς προσκεκλημένοι στις εκδηλώσεις.

Αλλά αυτά τα λάθη γίνονται με την ευλογία,δυστυχώς,του Πατριάρχη.

Η κρίσιμη απουσία: Εμπιστοσύνη και Αξιοπιστία

Δεν επισκέπτεται τη Βοστώνη — ούτε καν τη Σχολή του Τιμίου Σταυρού. Δικαιολογία; «Στενότητα χρόνου». Όμως, ένας ευλογημένος λαός, ειδικά ομάδες φοιτητών με επικεφαλής τον Αρχιμανδρίτη Μερκάντο, θα δεχτούν μια… απόσταξη ευλογίας στην κοινότητα του South Hampton, μακριά από τη λέξη «δύσκολο». Η πραγματική επιβεβαίωση εμπιστοσύνης δεν έρχεται από events, αλλά από συνάντηση, άμεση και ανοιχτή — αυτή που θα λείπει απελπιστικά από το ταξίδι αυτό.

Ολα τα βραβεία, οι δωρεές, η κοσμική λάμψη, δεν μπορούν να καλύψουν την έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας. Η ηγεσία που δεν ομιλεί με το ποίμνιο είναι… leadership χωρίς flock.

Μια επίσκεψη σαν αποχαιρετισμός

Αν όντως αυτή είναι η τελευταία φορά του Πατριάρχη Βαρθολομαίου στις ΗΠΑ, τότε είναι τραγικό που θα τον αποχαιρετήσει μια ελίτ 250–300 προσκεκλημένων στο South Hampton και όχι οι χιλιάδες που τον στήριξαν, τον ακολούθησαν και τον ακολουθούν, σήμερα νιώθουν εγκαταλειμμένοι.

Κι όσο το Πατριαρχείο επιμένει σε αυτό το μοντέλο ιεραρχίας και συμπεριφοράς χωρίς καρδιά, εξουσίας χωρίς αμοιβαία εμπιστοσύνη, λάμψης χωρίς έργο, η απόσταση με το ποίμνιο θα μεγαλώνει. Και το χάσμα θα έχει γίνει αγεφύρωτο. Και κάποια στιγμή, το Φανάρι θα ξυπνήσει και … δεν θα υπάρχει κανείς για να του χτυπήσει την πόρτα. Ό μη γένοιτο!

[ Εξάψαλμος
  www.exapsalmos.gr/patriarchiki-episkepsi-stis-ipa-mia-
  epideiksi-ischyos-kai-provolis-erimin-tou-poimniou/
  12 Αυγούστου 2025 ]